Gesprekken over honderd jaar Vrije Universiteit - pagina 74

vraagt: was Amerika bij Kuyper hobby of diepere achter-

grond?

Amerika had mijns inziens met Kuypers hele geschiedenis

te maken. Kuyper zag de Amerikaanse revolutie als de

laatste goede, godvruchtige revolutie, net als hij de Neder-

landse en de Glorious Revolution van 1688 zag. Die lagen

voor hem allemaal in één lijn. De Franse revolutie was in

zijn ogen een verkeerde revolutie.

Je kunt zeggen dat dat een geweldige verkrachting van de

geschiedenis was, maar ja, daar zag Kuyper blijkbaar niet

tegenop. Met Thomas Jefferson, de schrijver van de onaf-

hankelijkheidsverklaring, de kernfiguur van de Ameri-

kaanse revolutie, kon Kuyper echter al niets beginnen. Die

kon hij gewoon niet plaatsen, terwijl Kuyper de Ameri-

kaanse revolutie toch zo mooi vond. Ja, dat was weer

hoogst wonderlijk van hem. Hoogst wonderlijk! Daar zou

best eens iemand een dissertatie over kunnen schrijven.

Nou ja, kijk, ik noemde daareven Van der Leeuw, en ik

weet al weer waarom. Die schreef, ik meen in zijn kleine

boekje Goden en mensen in Hellas: Iedereen heeft in

Griekenland gevonden wat hij zocht, namelijk zichzelf.

Zo iets is er nu ook aan de hand met Amerika voor de

reizigers.

Kuyper vond een anti-revolutionair Amerika, zie maar

zijn reisherinneringen uit juli 1899, Varia Americana,

terwijl toch zijn politieke vijand Charles Boissevain in zijn

boek Van 't Noorden naar 't Zuiden een liberaal Amerika

beschreef. Dat boek van Boissevain toont overigens toch

wel veel meer begrip dan dat wat Kuyper schreef.

Dat is dus het antwoord op je vraag, of Amerika essentieel

voor hem was: ja, heel essentieel, want hij zag er wat hij

bedoelde. Dat kan je gerust zo zeggen.

Nog even dit: die Varia Americana van Kuyper zijn

boeiend, maar nu ook weer niet zo indrukwekkend. En

waaróm niet? Wel, Kuyper droeg te veel zichzelf mee op

reis om Amerika werkelijk op zich te laten inwerken. Daar

was hij qua persoon niet de geschikte man voor."

Hoe staat u in een protestantse of ondergronds

gereformeerde traditie?

„Het ligt er maar aan watje onder gereformeerd verstaat.

Wanneer je er onder verstaat wat Abraham Kuyper er

onder verstond: een uitrekking van een soort cultuurpa-

70

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen