Wetenschap en rekenschap - pagina 349

A L G E M E N E TAALWETENSCHAP AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

uit Staande gehouden. Met de uitbreiding van het wetenschappelijk onderwijs was

dit al hoe langer hoe moeilijker geworden; er waren jaren waarin de hoogleraren

vrijwillig 5% van hun inkomen afstonden omdat er eenvoudig geen geld was om

hun het volle honorarium te betalen. En nu dreigt een financieel debacle, want

velen zeggen hun lidmaatschap van de Vereniging voor Hoger Onderwijs op

Gereformeerde Grondslag op.

En dat jaar (1928) zou Pos ook nog een referaat houden op de jaarvergadering!

Men hield zijn hart vast voor verdere moeilijkheden, en om voor beide partijen de

schade beperkt te houden werd er besloten dat drie professoren (Waterink, Gros­

heide en Goslinga) zouden „trachten den spreker er toe te brengen aan zijn rede

een gereformeerd karakter te willen geven".^'^ Resultaat: „Prof. Pos vond deze

mededeeling bijzonder onaangenaam en wilde ook niets beloven".^' Op de jaar­

vergadering in kwestie houdt Pos dan een referaat over Impliciete functies in de

taal, waarin niets is aan te wijzen van gereformeerd noch iets van ongereformeerd

karakter."'

Tegen deze achtergronden is het niet zo heel verwonderlijk dat Pos, toen hem in

1932 door de Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam het professoraat in de

theoretische wijsbegeerte en geschiedenis der wijsbegeerte werd aangeboden, deze

benoeming aannam. M et deze overgang, zo constateert zijn collega K. Kuypers in

een toespraak ter gelegenheid van Pos' 50ste verjaardag,­" „viel... de beperking

weg, die U op den duur als beknellend ging voelen en kreeg U de gelegenheid tot

die brede ontplooiing, die het meest beantwoordde aan de diepste aandrift van Uw

geest".

De spreker bedoelde met deze beperking — zoals uit het vervolg van zijn toespraak

blijkt — de vak­wetenschappelijke beperking tot „de functie van taal" en „de

grondslegging der filologie"; er vielen echter, zoals we hebben gezien, door deze

stap voor Pos ook nog wel andere beperkingen weg.

Maar ook op de zojuist beschreven achtergronden van deze stap valt nieuw licht

als weldra blijkt dat Pos zich in de christelijke geloofsovertuiging niet meer kan

vinden. Als humanist is hij verder het leven doorgegaan. Hebben de besturende

colleges dit destijds al voorvoeld? En was dat de reden van hun besluit t.a.v. de

voortzetting van de colleges algemene taalwetenschap aan de Vrije Universiteit?

Pos' opvolging werd nl. een probleem. Hij had zelf in een suggestie aan Directeu­

ren hieromtrent het plan van de Faculteit afgekeurd en zich bereid verklaard de

algemene taalwetenschap voor zijn rekening te blijven nemen. Van dit aanbod

werd echter geen gebruik gemaakt omdat Curatoren het standpunt innamen, „dat

hulp van professoren, welke onze Universiteit verlieten om naar een andere over te

gaan, niet behoort te worden aanvaard".­'^

343

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen