Wetenschap en rekenschap - pagina 191
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
FACULTEIT DER G E N E E S K U N D E
en aan cellen en weefsels zijn te bestuderen, paste dit geheel in de natuurweten-
schappelijke denkrichting van Descartes Bacteriën, evenals cellen onder de mi-
croscoop zichtbaar en herkenbaar, bleken oorzaak van ziekten te kunnen zijn Het
feit, dat bepaalde bacteriën ook steeds bepaalde ziekten veroorzaakten, gaf aan de
geneeskunde een wetmatige exactheid, die bijvoorbeeld in de postulaten van Koch
duidelijk tot uitdrukking komt Die exactheid kwam ook aan het licht in de
specificiteit van antistoffen, die de grondslag vormen van de immuniteit Maar ook
in de fysiologie werden met behulp van dierexperimenten en met modelsystemen
grote vorderingen gemaakt m het begrijpen van de processen, die aan het leven
van de materie ten grondslag liggen
Uit dit alles werd duidelijk, dat ziekten een aanwijsbare stoffelijke oorzaak konden
hebben, en door een adequate behandeling te genezen moesten zijn Deze ge-
neeskunde richtte haar aandacht uitsluitend op een lichaam dat ziek was Bij de
behandeling van de patient speelden vragen over geloof en over de zin van de
ziekte geen enkele rol
In een voordracht, gehouden in 1887, gaat L Lindeboom'', hoogleraar aan de
Theologische Hogeschool te Kampen en voorzitter van de Vereniging tot Chris-
telijke verzorging van krankzinnigen en zenuwlijders in Nederland (de Vereni-
ging, die m 1910 de Valenuskliniek opende), in op de betekenis van het christelijk
geloof voor de geneeskundige wetenschap. Hij neemt daarin krachtig stelling
tegen „de ongelovige geneesheren, die de leer en de bron van alle genezing
miskennen" De geneeskunde diende zich, naar zijn mening, in de eerste plaats
bezig te houden met vragen als wie is de mens, wat is het lichaam, wat is de ziel en
in welke onderlinge verhouding staan deze'' Wat is ziekte, vanwaar komt zij'' Wat
is gezondheid en is de toestand van de gezonde mens normaaP Staat de ,,storing"
ook met zedelijk, met geestelijk verval, met zonde en schuld in verband'' Al deze
vragen, zo zegt Lindeboom, worden in de bijbel of rechtstreeks beantwoord of er
worden daaromtrent aanwijzingen gegeven „De mens is uit het stof genomen en
naar Gods beeld gemaakt stof en geest in volle heilige harmonie verenigd door
God, die in zijn neusgaten blies de adem des levens " Daarom moet de genees-
kunde zich ook richten op de zieke mens in zijn totaliteit en niet op het zieke
lichaam alleen
Men zoekt in deze voordracht tevergeefs naar een nadere praktische uitwerking
van deze zienswijze Lindeboom zegt, dat hij zelf slechts een klein begin kan
maken met de aanwijzing van die betekenis ,,Niet minder dan de edelste krachten
der uitnemendste universiteit zullen er nodig zijn en tal vanjaren nodig hebben
om die betekenis (nl van het geloof voor de medische wetenschap) aan alle zijden
na te speuren, voor te stellen, metterdaad te belichamen " Hij pleit er tenslotte
voor, dat de Vrije Universiteit alvast iemand in de gelegenheid stelt „zich geheel te
wijden aan de, als brood en medicamenten onmisbare, studie der christelijke
medica "
Wanneer de stichter van de Vrije Universiteit, Abraham Kuyper^, over genees-
187
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's