Wetenschap en rekenschap - pagina 27

DE VRIJE UNIVERSITEIT ALS BIJZONDERE INSTELLING 1880 1980

een paar kanttekeningen makend, die tot nadenken stimuleerden Zo wees hij er

op, dat in de toekomst een herstructurering van het universitair bestel te ver-

wachten was, bestaande in de stichting van een „universitas neerlandica" in de

vorm van een hoge academische raad, waarin alle instellingen van wetenschap-

pelijk onderwijs zouden moeten participeren Voorts moest erkend worden, dat er

sedert 1880 veel in goede zin veranderd was aan de openbare universiteiten in

zoverre, dat meer en meer de overtuiging veld won, dat wetenschap m de diepste

zin van het woord een zaak van geloof was En vervolgens was hij ook van mening,

dat er zeker bezwaren waren in te brengen tegen het apart staan als bijzondere

universiteit, daar het uitdragen van het eigen beginsel er door bemoeilijkt werd

Daarnaast waren er andere ontwikkelingen gaande, op grond waarvan het be-

staansrecht van de eigen universiteit kon en moest worden verdedigd In tal van

publicaties namelijk werd gepleit voor een betere structurering van de algemene

vorming van studenten op grond van de overweging, dat het hoger onderwijs met

slechts een zaak was van vakwetenschappelijke opleiding, maar dat het ook en

zelfs in belangrijke mate moest bijdragen tot opvoeding en vorming van acade-

mici, mede met betrekking tot hun functioneren in de samenleving En mede op

grond hiervan verklaarde Oranje met de Vrije Universiteit ervan overtuigd te zijn,

dat alleen hoger onderwijs, dat van de calvinistische beginselen doortrokken was,

beantwoorden kon aan het doel enerzijds jonge mensen voor te bereiden tot

zelfstandige wetenschappelijke arbeid, die zelf ook van beginselen uitgaat, en

anderzijds hen gereed te maken voor een functie in het maatschappelijk leven, bij

de vervulling waarvan zij leven en handelen uit diezelfde beginselen

In dit verband wees Oranje ook nog op een elders in het land geopperde vernieu-

wingsgedachte, hienn bestaande, dat een universiteit een „civitas academica" zou

moeten worden Maar, aldus betoogde Oranje, de Vrije Universiteit was op du

punt de openbare universiteiten voor Immers, aldus Oranje „Wij zijn een civitas

academica, wij hebben een universiteit, bezield door een ,,Nieuwe Gedachte" Hij

voegde daar echter een kritische opmerking aan toe „Alleen maar, wij weten zelf

met steeds meer, hoe rijk wij zijn Wij verwaarloozen onze eigen weelde Wij

hebben ons studium generale, maar wat maken wij ervan'' Wij hebben onze eigen

centrale gedachte, maar hoe sterk leeft die bij ons''"

Met het studium generale doelde Oranje op de verplichte eerstejaarscolleges in de

wijsbegeerte der wetsidee en met de centrale gedachte op de calvinistische begin-

selen Het waren indringende vragen, waaraan op den duur niet voorbij kan

worden gegaan

Ten slotte gaf hij ook nog blijk van zijn bezorgdheid over de omstandigheid, dat de

Vrije Universiteit slechts de steun genoot van de kleine kerkelijk gereformeerde

gezindte Hij vroeg zich daarom af, of het geen overweging verdiende het be-

stuurshdmaatschap der Vereniging open te stellen voor een wijdere kring van

protestanten Hij probeerde daarmee een deur te openen, die de Vrije Universiteit

wat uit haar isolement kon bevrijden Daartoe deed hij ook nog een geheel

andersoortige suggestie hij stelde de vraag, of er, uiteraard met handhaving van

23

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen