Wetenschap en rekenschap - pagina 61

H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

op gebod en regel op regel, en dit stond bij de vaderen vast nooit weer een

boekdeel met reglementen, gelijk het Corpus luris canonici in de Roomsche Kerk

allengs geworden was Voor den welstand der kerk is oneindig veel beter, dat bij

algemeene regeling slechts weinig bepaald en omschreven wordt, en dat al het

andere aan de Classen en aan de enkele kerken wordt overgelaten, om dan naar

gewoonte of naar tijdelijke schikking of naar plaatselijke behoefte geregeld te

worden Als dit goed zal geschieden, is natuurlijk nodig, dat allen, die tot kerkre­

geenng geroepen zijn, van die zaak eenige studie maken, dat zij de beginselen, die

in de Kerkenordening uitgesproken zijn, zooveel mogelijk verstaan en als het ware

in zich opnemen, om dan bij de verdere toepassing dienovereenkomstig te han­

delen Maar juist daardoor worden die beginselen als het ware eigendom van

iedere Kerk in het bijzonder, zoo vast verworteld, dat geen storm ze kan uitroeien

Gods W oord blijft dan op de plaats, die in iedere Kerk daaraan toekomt, Christus

blijft dan erkend als de Koning der Kerk, menscheninzettingen kunnen daar dan

niet tot heerschappij komen, en de Kerk kan dan blijven bij de vrijheid en

zelfstandigheid, die haar in de wereld toekomen'""

Wanneer Rutgers over de vroege geschiedenis van de Gereformeerde Kerken in

Nederland schreef, kon hij zich baseren op materiaal, dat hij zelf met bijzondere

toewijding had geordend en uitgegeven Ik doel met name op de door hem

bezorgde editie van de Acta van de nationale synodes in de 16e eeuw Dank zij

Rutgers' grote nauwkeurigheid is deze bronnenpublicatie een werk van blijvende

waarde, dat nauwelijks overtroffen kan worden "* Interessant is dat de canonicus

Rutgers reeds heel vroeg de degens kruiste met Rudolf Sohm, die het wezen van

het recht strijdig achtte met het wezen van de kerk Ook na het vele, dat tot op

vandaag toe over de denkbeelden van Sohm gepubliceerd is, blijft het contra­be­

toog van Rutgers de overweging waard"' In zijn kerkrechtelijke uiteenzettingen

beroept Rutgers zich graag op Voetius. wiens vierdelige „Politica Ecclesiastica" hij

grondig kende En achter Voetius rijst bij hem steeds weer op de figuur van

Calvijn, voor wie hij groot respect koesterde Calvijn is het geweest, aldus Rutgers,

die voor de bouw en inrichting van de gereformeerde kerken de grondlijnen weer

zo duidelijk in het licht heeft gesteld Het kerkrecht hebben de gereformeerde

kerken z i inzonderheid van Calvijn geleerd ^^ Rutgers was een uitnemend kenner

van het leven van Calvijn Zijn oratie over de invloed van Calvijn op de reformatie

in de Nederlanden levert daarvan een treffend bewijs ''

Opmerkelijk is, dat Rutgers zich in laatstgenoemde oratie betitelt als „oud­leer­

lmg"van Fruin. hij was leerling van het leids gymnasium, toen Robert Fruin

daaraan als leraar geschiedenis verbonden was ^^ Wat Rutgers met Fruin gemeen

heeft IS de strenge historische methode en de liefde tot het historische detail, dat bij

beiden functioneert als een venster, dat uitzicht biedt op het geheel ^' Rutgers heeft

geen kerkhistorisch werk van grotere omvang gepubliceerd noch een samenvat­

tend werk over het kerkrecht Een groot aantal van zijn kerkrechtelijke adviezen

werd na zijn dood uitgegeven alsook een gedeelte van zijn commentaar op de

Dordtse kerkordening ^^

57

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen