Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 325

lijk had Bunyan ook die bedoeling en deed de man uit Bedford dat ook,

maar bij hem is de episode een extra, dat niet losgemaakt kan worden van

de uitvoerig en met ontroermg beschreven glorieuze intocht van Christen

en Hopende in de hemelstad Bij I W vinden we niets van dit grootse

einde Had hij er bezwaar tegen de Hemel af te beelden'^ Hangt het samen

met zijn beperkte ambachtelijke mogelijkheden'' We zullen het antwoord

nooit kennen Wel is duidelijk dat door deze omissie de beschrijving van de

ondergang van Onkunde in een ander licht komt te staan, een zwaarder

accent krijgt en indirect een sterker stichtelijk stempel draagt

De glorie van het Hemels Jeruzalem is met het enige waaraan I W in

aquarel en gedicht voorbijgaat We trekken niet door het land Beulah

Atheïst ontmoeten we met, evenmin als Paus en Heiden, Formalist en

Hypocriet, Praatgraag, en Bijdoel En — en dit springt waarschijnlijk het

meest in het oog — we komen met in Vanity Fair In het begin van dit

artikel stipten we dit laatste al aan, maar we hebben toen met geprobeerd

de reden hiervan op te sporen Misschien was de hele episode vanuit

allegorisch oogpunt totaal met interessant of worden bepaalde toestanden

en misstanden daar te realistisch en satirisch beschreven Sharrock merkt

in dit verband op

There is realistic satire here on the way of the world the crowded market with its Britain

Row French Row Italian Row and so on inspired among other artists George

Cruikshank ''^

Wat de Victoriaanse illustrator aangetrokken heeft, kan onze zondags-

schilder heel wel hebben afgestoten Een andere reden voor het weglaten

van deze episode zou verband kunnen houden met het al eerder geme-

moreerde ambachtelijk niveau van I W Wellicht was het marktgewoel of

de drukte rond het proces een te ingewikkelde materie voor deze amateur

Het IS misschein met voor mets dat we op de aquarellen meestal maar twee

of drie figuren aantreffen ^^ Normaliter zouden genoemde redenen wel-

licht een acceptabele verklaring vormen voor de omissie van I W Maar de

omstandigheden zijn niet helemaal normaal Er is duidelijk een andere

reden, een veel prozaïscher reden Welke dat is, zal hopelijk in het vervolg

duidelijk worden

We hebben in een eerder stadium opgemerkt dat bij de zeven van Jan

Luyken overgenomen aquarellen de pagina-aanduiding in de linkerbo-

venhoek verwijst naar de editie 1684 Maar dat geldt met alleen in deze

zeven gevallen, het gaat bij alle zesendertig schilderijtjes op, al kunnen ook

hier enkele afwijkingen geconstateerd worden ^''

Vaak slaat de pagina-aanduiding op een kanttekening op de aangeduide

bladzijde van de editie 1684 De kanttekening wordt soms helemaal en

letterlijk als motto overgenomen,^^ een andere keer is er sprake van een

gedeeltelijke overname en een gedeeltelijke parafrase ^^ Nu doet zich het

merkwaardige verschijnsel voor dat van de eerste vijfentwintig kantteke-

ningen er zeventien geheel of gedeeltelijk als motto zijn gebruikt en in een

309

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen