Wetenschap en rekenschap - pagina 75

H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

wordt in dit verband gedoeld op het feit, dat het ambt dienst is vanwege de relatie

tot Christus: Christus, die de Insteller is van het ambt blijft ook de Werker door het

ambt." Sillevis Smitt, die een handboek over de gewijde geschiedenis van het

Nieuwe Testament publiceerde, is evenals zijn voorganger reeds na een dienstpe-

riode van zes jaar op vijftigjarige leeftijd overleden. Over zijn hoogleraarschap is

weinig bekend. De weinige getuigenissen daarover laten doorschemeren, dat hij

als docent geen bijzondere indruk maakte.

Voor de nieuw-testamentische vakken werd de jonge Grosheide (1880-1972) be-

noemd. In zijn kring was hij voor deze taak ongetwijfeld de best gekwalificeerde.

Als theologisch student aan de V.U. volgde hij tevens het onderricht van de

classicus J.Woltjer, bij wie hij het candidaatsexamen in de klassieke letteren

aflegde. Meer dan alle andere hoogleraren, zo merkt D.Nauta op, moet juist

Woltjer hebben bijgedragen tot zijn wetenschappelijke vorming. ,,Duidelijk laat

die invloed zich onderkennen niet alleen in de taaiopvatting welke Grosheide

heeft voorgestaan, maar vooral ook in de wijze waarop hij als hoogleraar gewoon

was de door hem behandelde kwesties te benaderen en uit te werken. Vrijwel

steeds was hij er op uit die aan te vatten in het licht van bepaalde vaststaande

beginselen en langs die weg, zo al niet een oplossing aan de hand te doen, dan toch

er naar te zoeken."^' In 1907 promoveerde Grosheide bij Biesterveld. Bij de studie

voor de dissertatie en ook daarna ontving hij stimulansen van Bavinck." Een door

hemzelf verzorgde zelfstandige nederlandse bewerking van de grammatica voor

het griekse Nieuw Testament, die de amerikaanse geleerde A.T.Robertson (1912)

had samengesteld legt getuigenis af van zijn overtuiging, dat geen goede exegese

mogelijk is zonder grammatica.^* De inaugurele rede over nieuwtestamentische

exegese, waarmee hij in december 1912, enkele maanden na de verschijning van

de grammatica, zijn ambt aanvaardde bevestigt, dat hij erop uit was de exegese op

een solide grondslag te baseren. In deze rede spreekt Grosheide tegenover de eis

van „Voraussetzungslosigkeit" uit, dat de exegese als alle wetenschap uitgaat van

een apriori. Voor ons gereformeerden, aldus Grosheide, is dit het beginsel,

vanwaar we uitgaan: „de Heilige Schrift zoowel des Ouden als des Nieuwen

Testaments is in onderscheiding van alle andere geschriften het onfeilbaar Woord

van God, bekleed met absoluut gezag zoo over leer als over leven. Waar het dus

eigenlijk en alleen op aankomt, is de Schriftbeschouwing. Het antwoord, dat

iemand bewust of onbewust geeft op de vraag, wat denk ik van de Schrift, hoe ga ik

tot de Schrift, zal heel zijn exegese beheerschen."^' Hier hebben we, zegt Gros-

heide, de grondslag van alles en daarmee neemt hij een standpunt in, waaraan hij

heel zijn leven heeft vastgehouden.

Grosheide verdedigt in deze rede overigens krachtig de zelfstandigheid van de

exegese ten opzichte van het dogma en de dogmatiek. „Richt de exegese zich

uitsluitend naar het bestaande dogma, dan blijft de dogmatiek noodzakelijk op

hetzelfde peil; arbeidt ze, alsof de dogmatiek haar niet aanging, dan biedt ze aan

de dogmatiek nieuwe stof, die kan worden verwerkt." Wanneer nu het geval zich

71

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen