Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 36

had geërfd, liet zijn vermogen na aan zijn vrouw en verwan ten.^^

In mei 1877 was Kuyper weer terug in Nederland. Hij gaf het Kamer-

hdmaatschap op en vestigde zich als emeritus-predikant in Den Haag. Zijn

enige wapen in de strijd tegen liberale onverdraagzaamheid en vóór een

vrije school en kerkherstel is zijn pen.

Hij is nog hoofdredacteur van De Standaard en op 7 december 1877

verschijnt het zondagsblad daarvan als een nieuw weekblad met de oude

naam De Heraut. Op 5 mei 1877 schrijft mevrouw Groen aan de uitgever

J.A. Wormser jr.: „Dr. Kuyper was onlangs bij mij en ziet er goed uit —

hoewel klagende over zwakheid na eenige inspanning".

Mevrouw Groen van Prinsterer-Van der Hoop was in die jaren voort-

durend bezig met de verzorging van Groens erfenis. „Wat mij meest ter

harte gaat is de nagedachtenis van mijn Echtgenoot; zijne schriftelijke

nalatenschap, aanteekeningen, brieven, boeken, waarin overal zijn potlood

te vinden is", schreef ze 23 mei 1876 aan haar vertrouwensman, de jonge

Wormser. Dat Groen zelf zeer gesteld was op Wormser sr. is bekend.

Behalve de Archives et correspondance inédite de la maison d'Orange-Nas-

sau ]552-1688 heeft Groen nog de brieven publiek gemaakt van Isaac da

Costa, Thorbecke en J.A. Wormser. Dat geeft reeds het belang aan van de

relatie Wormser-Groen. Deze brieven werden uitgegeven door Höveker en

Zoon te Amsterdam. Deze zoon was J.A. Wormser jr., de schoonzoon van

Höveker. Groen en zijn vrouw hebben in later jaren zoveel mogelijk

uitgaven van Groen bij Höveker en Zoon ondergebracht. Over deze uit-

gaven gaat de eerste aandacht van mevrouw Groen. Onder vele belang-

stellenden, zoals onderwijzers van christelijke scholen, zullen de meer

populaire werken van Groen worden verspreid. Het hoofdwerk Ongeloof

en Revolutie van Groen vormt daarbij een punt van discussie.^"

Mevrouw Groen schrijft 5 mei 1877: „Het is volkomen juist dat Ong. en

Rev. welligt voor ongeletterde maar opregte Christen meer ten zegen zal

zijn dan voor geleerden; maar uw Vader oordeelde anderen naar hemzelf

en hij was eene uitzondering"; 19 juH 1877: „Laat de brieljes maar ver-

zonden worden, enkele wenschen allereerst Ongeloof en Revolutie zou ik

niet geven tenzij dan wetende dat 't gelezen en verstaan worde"; 24 aug.

1877: „met veel dank voor de reeds genomen moeite, mag ik U gerust de

verdere beschikking toevertrouwen van de schriften mijner zoo dierbaren

overledene. Van Ongeloof en Revolutie zou ik wenschen een honderdtal

overbleef', en 28 september 1877: „uw voorstel omtrent de wijze van

verspreiden vind ik evengoed als die verspreiding zelve".

Hoeveel vertrouwen mevrouw Groen in Wormser jr. stelde blijkt uit één

van haar laatste brieven. Op 13 april 1878 schrijft ze over het karakter van

een auteur zeer vertrouwelijk: „Wat ik hier schrijf weet niemand — ik heb,

gij weet 't geen raadsman meer hier beneden. Hij wiens gemis zoo groot

voor mij is, had u lief, — en zoo kom ik tot U in een zaak die mij zeer

smartelijk is. Met hartelijke groeten en zegenbede B.G.P.".

Het vermogen van Groen en van zijn vrouw werd in hun beider testa-

20

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen