Wetenschap en rekenschap - pagina 399

DE VRIJE UNIVERSITEIT EN DE G E S C H I E D W E T E N S C H A P P E N

Kiintsgeschiedenis Rookmaaker

De kuntstgeschiedenis heeft nog later haar entree gemaakt, als wij tenminste

afzien van de colleges schoonheidsleer, die de universele Abraham Kuyper in de

eerste bestaansjaren van de Vrije Universiteit heeft gegeven Het ordinariaat voor

kunstgeschiedenis werd ingesteld in 1965 In de tijd is het een lange afstand, maar

die tussen Kuyper en de eerste hoogleraar voor het nieuwe vak was veel kleiner

H R Rookmaker heeft nooit moeite gehad met de vraag of er nu juist wel chris-

telijke universiteiten zouden moeten bestaan, en of hij zijn vak wel zou kunnen

beoefenen op christelijke grondslag De verbinding tussen geloof en wetenschap

was voor Rookmaaker met een probleem, maar de enige oplossing wetenschap

vindt pas in dat geloof haar eigen zin Voor een studentencongres legde hij eens uit

hoe hij de kunstgeschiedenis beschouwde Was het niet een hobby'' Ja zeker, alle

wetenschap Ze begint met nieuwsgierigheid en leidt dan tot ontdekking Ont-

dekking leidt automatisch tot verantwoordelijkheid Het gaat zelfs dieper het is

roeping ,,Soms denk je wel eens als er zoveel gediskussieerd wordt over de

zin van de kunstgeschiedenis, zijn die mensen dan wel echt geroepen, en isjuist het

gevoel van roeping en verantwoordelijkheid niet te veel weg" "

Voor Rookmaaker zelfwas roeping het enige goede woord Zijn hoofdwerk is dan

ook wel het boek, dat aan dit besef van geroepen te zijn het best uitdrukking geeft

„Modern Art and the Death of a Culture" Kunst staat voor Rookmaaker met op

zichzelf Kunst komt voort uit de geest van de tijd Veranderingen in de kunst zijn

gevolg van geestelijke veranderingen, die beginnen in de studeerkamers '^ De

moderne kunst is alleen vanuit de geestesgeschiedenis te begrijpen „Modern art

did not just happen It came as a result of a deep reversal of spiritual values in the

Age of Reason, a movement that in the course of a little more than two centuries

changed the world" " Rationalisme maakte de rede tot grondslag van al het weten

Het sloot de wereld af voor de goddelijke openbaring „The world was no longer

open to a transcendent God It had become a closed box, and man was caught in

that box The content of the box was the only true reality" ^ De moderne mens

voelt zich in die doos bekneld, maar kan met ontsnappen „The principles of his

own philosophy deny him the possibility of doing so" ^' De doos gaat pas open, als

de bijbel weer open gaat

De kerngedachte van Rookmaaker is dus wezenlijk dezelfde als die van Groen van

Pnnsterers Ongeloof en Revolutie Ongeloof is de wortel van de moderne, god-

deloze cultuur, die daarom tot sterven gedoemd is Hoe dat nu blijkt in de

geschiedenis van de moderne kunst wil Rookmaaker in zijn boek demonstreren

elke kunstschool wordt geplaatst tegen haar geestelijke achtergrond, en in protest

of aanvaarding met de waarden van haar tijd verbonden De uitwerking stelt de

lezer wel eens voor problemen Ook daarin ligt een parallel met Ongeloof en

Revolutie Het heeft dezelfde „grandioze eenzijdigheid", en het prikkelt evenzeer

tot uitvoerige kritiek op de details Of het op den duur even belangrijk zal blijken

laat zich nog met zeggen Maar in elk geval heeft Rookmaaker een eigen weg

393

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen