Wetenschap en rekenschap - pagina 192
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
H L IANGEVOORT
kunde en medische faculteit schrijft, gaat hij eigenlijk in het geheel niet in op een
mogelijke betekenis, die het christelijk geloof voor de medische wetenschap zou
kunnen hebben In zijn Encyclopaedie der Heilige Godgeleeidheid van 1894, be-
spreekt hij de plaats en taak van de verschillende faculteiten in het universitaire
geheel en ook die van een medische faculteit Hij geeft een indeling van de
medische wetenschappen in verschillende vakken en zet de relatie uiteen van deze
faculteit ten opzichte van de theologische, juridische en filologische faculteiten De
algemeen menselijke toestand is volgens Kuyper noch gaaf, noch normaal, maar
verkeert in worsteling met een verdervende macht, waartegen bij een reddende
macht hulp moet worden gezocht en kan worden gevonden Het is duidelijk, dat
hij hier met „reddende macht" de geneeskunde bedoelt Kuyper zegt verder, „het
menselijk soma, en dat alleen, moet het object voor het complex der medische
studiën blijven " De bestudering van het psychische leven van de mens hoort thuis
bij de filologische en met bij de medische faculteit Kuyper conformeert zich
daarmee duidelijk aan het dualisme, zoals dat in de geneeskunde van zijn tijd werd
aangehangen, al erkent hij wel, dat beide zijden van het ene menselijk leven in
organisch verband met elkaar staan het lichaam werkt op de ziel en de ziel op het
hchaam
Kuyper wijst er verder op dat de medische wetenschap verschillende ,,studiën"
omvat, als anatomie, fysiologie, pathologie, interne geneeskunde, chirurgie en
dergelijke Zolang de medische wetenschap zich tot deze op zichzelf staande
vakken bepaalt, derft zij ,,haar hogere eenheid en kan zij niet geacht worden reeds
tot een helder zelfbewustzijn te zijn gekomen Iets, wat haar dan eerst mogelijk zou
worden, zo zij tot de diepere oorzaak van het verderf, waaruit alle ziekten opko-
men, kon doordringen, omgekeerd het verband tussen deze oorzaak en de rea-
gentia kon blootleggen en zo haar arbeid kronen kon door het leveren van een
medische filosofie " Maar die filosofie is er niet en Kuyper geeft ook geen enkele
aanduiding voor een filosofie van een christelijke medische wetenschap
Ook in zijn rede Eiidokia^, gehouden ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van
het ziekenhuis van die naam, is hierover niets te vinden Kuyper is zich ervan
bewust, dat de geneeskunde zich heel goed heeft kunnen ontwikkelen buiten het
christelijk geloof, en dat een niet-christen een bekwaam arts kan zijn Wel vindt
Kuyper, dat „van een hogere wetenschap en een rijker resultaat op medisch gebied
alleen sprake is in het Christenland", maar het is duidelijk, dat hij hiermee „de
westerse beschaving" bedoelt en niet een specifiek christelijke geneeskunde Dat
specifiek christelijke, de „werking van de christelijke geest komt, veel beslister, uit
in de ziekenverpleging " Het is volgens Kuyper in de christelijke verpleging, dat
zowel lichaam als ziel, ,,het innerlijk van de kranke existentie", tot zijn recht komt
Het gaat bij hem dan echter met over de geneeskunde, maar over de liefderijke
verzorging van zieken
Het IS opmerkelijk, dat Lindeboom en Kuyper vanuit dezelfde protestants-chris-
telijke geloofsovertuiging tot deze uiteenlopende opvattingen komen over waar
het in de geneeskunde om gaat de patient als zieke mens in zijn totaliteit en de
188
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's