Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 227

3 Nicolaas'houding t o v de kerkelijke macht

Het zou te ver voeren hier 's pausen houding en tactiek t o v de diverse

kerkelijke ambtsdragers, instituten en dogma's te bespreken Kuyper on-

derscheidt bij de pauselijke machtsuitoefening het optreden „in de kerk"

en het optreden „tegenover de wereldlijke macht" Op het laatstgenoemde

aspect vestigen we onze aandacht onder punt 4 Bij de specifiek kerkelijke

c q kerkrechtelijke strijd, die Nicolaas te voeren had, stelt Kuyper de

„zaken van kerkbestuur" tegenover de „zaken van geloof' Het doet wat

wonderlijk aan, dat hij noch de onenigheden tussen Nicolaas en de By-

zantijnse patriarch Photius noch die tussen Nicolaas en aartsbisschop

Hincmar van Rheims tot de zaken van kerkbestuur rekent, maar hieraan

een afzonderlijke bespreking wijdt onder de logisch onbevredigende titel

„Houding tegenover 1 de patriarch van Constantinopel 2 de metropoli-

tanen " De metropolitanen werden door Nicolaas van hun zelfstandigheid

beroofd en gedwongen zich te schikken in zijn hiërarchisch systeem De

patriarch van de Griekse kerk beschouwde zich meer als collega dan als

ondergeschikte van de bisschop van Rome Dat Nicolaas succes boekte met

zijn inmenging in diens zaken valt toe te schrijven aan twee oorzaken In de

eerste plaats maakten Photius en zijn keizerlijke beschermheer het zo bont,

dat zijn tussenkomst door de fatsoenlijkste Grieken begeerd werd en de rol

van scheidsrechter aan Nicolaas wel moest toevallen In de tweede plaats

kon Nicolaas meermalen profiteren van onvoorziene gebeurtenissen, die

men tot de categorie stom geluk zou kunnen rekenen Na de zoveelste

schurkenstreek van Photius wordt zijn brave voorganger Ignatius als door

een wonder gered „uit de klaauwen van den tijger De woede der elemen-

ten barst los, de aarde beeft en Byzantium wordt hier en ginds in puin

geschud Het volk ziet hierin de wrake des hemels over zooveel gruwelen en

eischt intrekking van 't bevel (om Ignatius de oogen uit te steken en de

rechterhand af te kappen, J Z ) MichaeP^ voelt zijn troon wachelen en

Photius wordt opgegeven, waar zelfbehoud spreekt" ^^ Een ander maal is

het een oproer, dat zowel voor keizer Michael als voor Photius fataal wordt

Het hele verhaal over Ignatius en Photius wordt in geuren en kleuren

verteld in de eerste bijlage Ten volle toepasselijk hierop is Kuypers latere

verzuchting „Er zijn niet weinige bladzijden in het geschiedboek der

Kerk, die elke Christen verafschuwt, en een steen des aanstoots blijven voor

een iegelijk, die nooit, ondanks de waarheid, der Kerk van Christus zijn

liefde wijdt" ^^ Het verhaal is te lang om hier een plaats te kunnen vinden

Voor ons doel is het voldoende de aandacht te vestigen op Kuypers recht-

vaardiging van Nicolaas' bemoeienis met deze zaak Zo merkt Kuyper

t a V Nicolaas' eerste stappen in deze affaire op

Hoe naauwkeung men dus Nicolaas handelwijze ook beoordeele af te keuren valt hier

mets van het zuiverst zedelijk standpunt kon met beter worden gehandeld Gedroeg hij

zich edel als mensch ook de paus van Rome vergeet waai aan de rechten der menschheid

is voldaan het hem toevertrouwde pand met uit t oog Photius was leek en zijne

211

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen