Wetenschap en rekenschap - pagina 20

W . J . WIERINGA

geen eenvoudige zaak. Toen de dag der inwijding in zicht kwam waren deze drie

faculteiten in oprichting, en waren vooralle drie samen vijf hoogleraren benoemd,

van wie drie voor de faculteit der godgeleerdheid en één voor elk der twee andere.

En wanneer men daarbij nog bedenkt, dat zich voor het eerste academische jaar

vijf studenten hadden aangemeld, dan was het alles samen genomen een begin als

van een mosterdzaadje. Er waren geloofsmoed en bezieling voor nodig om dit

waagstuk te ondernemen en moed om zich naar buiten te presenteren. Dit ge-

schiedde, zoals reeds vermeld is, op 20 oktober in het koor van de Nieuwe Kerk ten

overstaan van ongeveer 600 aanwezigen, onder wie uiteraard de leden der Ver-

eniging, vertegenwoordigers van andere verenigingen en tevens van een aantal

officiële autoriteiten, zoals de minister van binnenlandse zaken, een aantal Ka-

merleden en de rector magnificus en de secretaris van de Universiteit van Am-

sterdam, terwijl ook enkele buitenlandse gasten aanwezig waren. De inwijdings-

plechtigheid geschiedde met het gebruikelijke universitaire ceremonieel, zoals

onder meer het binnenschrijden van de cortege der hoogleraren, gekleed in toga en

voorafgegaan door de pedel met de staf En voorts ook was de pers aanwezig. Het

hoogtepunt was uiteraard de inwijdingsrede van Kuyper, die een paar uren in

beslag nam, maar waarmee hij desondanks tot het eind zijn gehoor wist te boeien.

Op die dag vond ook de eerste ontmoeting plaats tussen de universiteit en leden

der Vereniging, deel uitmakend van het gereformeerde volk uit heel het land, dat

goeddeels niet vertrouwd was met het wetenschappelijke bedrijf. Roelink gaf

daarvan een aardige typering in het gedenkboek van 1955: Als de V.U., ook in

haar stijl één ding nodig heeft, dan is het begrip voor de merkwaardige situatie,

waarin zij verkeert. Want welke universitaire gemeenschap kent het samengaan

van de minister en de boer, de plattelandsvrouw en mevrouw de professor? Deze

merkwaardige situatie gaf naderhand nog wel eens aanleiding tot spanningen

tussen de universiteit en het volk, dat achter haar stond.

In de pers klonken de nagalmen van de opening der Vrije Universiteit, die met

haar plechtige bijeenkomsten en feestelijkeden drie dagen in beslag nam, nog lang

na. „Kuyper kon gerust zijn: deze dingen waren in geen hoek geschied. De

mise-en-scène was voortreffelijk geslaagd", aldus besloot Roelink zijn beschrijving

ervan. Maar hij voegde er nog een vraag aan toe: „Hoe zou de opvoering zelf

verlopen?"

De V.U. is begonnen met zich geïsoleerd op te stellen tegenover de universitaire

buitenwacht. Aanvankelijk werd overwogen als plaats van vestiging Leiden te

kiezen, maar daar voelde Kuyper niet voor, daar hij een gedurig contact van

hoogleraren en studenten met die der Leidse universiteit ongewenst achtte van-

wege het daar heersende modernisme. Daarmee zou men minder in Amsterdam in

aanraking komen en zo werd deze stad het domicilie der universiteit. Na eerst in

enkele andere gebouwen een tijdelijke huisvesting te hebben gehad werd in 1885

het pand Keizersgracht 162 betrokken, dat tot in de jaren zestig haar hoofdzetel

zou blijven. Zo kon men aan het werk gaan, niet gehinderd door de „vermoeienis

16

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen