Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 40

Eenjaar later voegt hij hieraan toe:

„dat de Haagsche vrienden den door mij geschetsten indruk hadden ontvangen, én dat

o.a. Mevrouw Groen van Prinsterer hierdoor zóó bewerkt was. dat ik uiteerbied voor haar

toenemende zwakte, van elke poging tot uitwissching van dien fatalen indruk heb afge-

zien. Toen ik werd binnengelaten, verliet haar. . . de heer Elout van Soeterwoude. Een

bijzonderheid die ik volledigheidshalve vermeld".-^^

Samenvattend moet opgemerkt worden dat mevrouw Groen met haar

gedachten tezeer gericht was op het verleden en haar spoedig verwacht

overlijden om de bibliotheek nog een andere bestemming te geven dan was

afgesproken. En tevens dat Wormser en Van der Hoop meer bij de politiek

van Kuyper betrokken waren en bij de strijd voor christelijk lager onder-

wijs dan bij de nieuwe universiteit. Kuyper en Elout hebben mevrouw

Groen wel om kapitaal gevraagd voor de Vrije Universiteit, maar niet om

de bibliotheek, die te Leiden niet eens welkom was. Van Toorenenbergen

heeft bij mevrouw Groen tegen de Vrije Universiteit gestookt, zodat zij

haar testament niet meer ten gunste daarvan wijzigde. Zij werd wel de

eerste op de officiële lijst van stichters van de Vrije Universiteit, maar de

bibliotheek van Groen heeft niet breder vormend kunnen inwerken op de

studenten.

Met de bibliotheek van Groen als hoeksteen waren Directeuren, Cura-

toren, Senaat en Bibliothecaris wel verplicht geweest om een veel minder

beperkt bibliotheekbeleid te voeren dan men heeft gevoerd. Nu moeten we

instemmen met Kuyper, die in de vergadering van de Vereeniging voor

Hooger Onderwijs op G.G. van 4 juni 1879 volgens de kladnotulen het

volgende heeft gezegd: „Dr. K. wenscht Directeuren dadelijk een zekere

som beschikbaar stellen voor aankoop van boeken! Ziet er treurig uit!!"

5. Op de halve cent nauwkeurig

Johannes Christiaan Breen is bijna gedurende éénderde deel van de eerste

eeuw bibliothecaris van de Vrije Universiteit geweest. Hij stamde uit een

Lutherse familie, die in de 18e eeuw naar Amsterdam verhuisde, net zoals

de voorouders van J.A. Wormser, van ds. H.P. Scholte en van dr. H.F.

Kohlbrugge. Zijn ouders behoorden tot de Vrienden der Waarheid, die in

de Hervormde Kerk de oude gereformeerde leer wilden handhaven. J.C.

Breen werd 10 november 1865 te Amsterdam geboren. Op de H.B.S. ging

hij om met de dichter Albert Verwey, met wie hij ook samen ter catechisatie

ging. Voor het einddiploma gymnasium werd hij opgeleid door Mendes da

Costa, de bekende privaatdocent, bij wie ook Vincent van Gogh in de leer

is geweest. Hij studeerde daarna in de Letteren en de Wijsbegeerte aan de

Vrije Universiteit. Samen met zijn ouders ging hij mee met de Doleantie.

Zijn leven lang is Breen een echte Amsterdammer geweest, die zijn leven

wijdde aan de geschiedenis van zijn stad.

Op woensdag 24 juni 1894 promoveerde Breen „in de Schotsche Zen-

24

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen