Wetenschap en rekenschap - pagina 83

H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

meer, eer was het tegendeel het geval. Zij sloot haar ogen voor ontwikkelingen

elders.""

In de tweede helft van deze periode vallen nog de benoemingen van drie mannen,

die voor de theologische faculteit van grote betekenis zouden blijken. Ieder op

eigen wijze bereidden zij de overgang naar een nieuwe fase voor en het grootste

deel van hun werk aan de faculteit speelde zich ook in die nieuwe fase af Wij

bespreken hun aandeel tot de wetenschapsbeoefening hier alleen voorzover het

voor deze periode van belang is en komen in het volgende onderdeel op hun

activiteiten terug.

In 1936 werd H.H. Kuyper opgevolgd door D. Nauta (geboren 1898), die het jaar

daarvoor met een monumentale studie over de 17e eeuwse theoloog Samuel

Maresius de doctorsgraad had verworven."' Met de keuze van dit thema stelde Nauta

zich in de traditie van de beoefening der kerkgeschiedenis aan de faculteit, die

immers gericht was op het exploreren van de „bloeitijd". Verschillende publica­

ties, die hij daarna in deze periode liet verschijnen, bewegen zich eveneens op dit

terrein.

In 1939 werd J.H. Bavinck (1895­1964) zowel te Amsterdam als te Kampen

benoemd tot bijzonder hoogleraar voor de zendingswetenschap. Hij werd de eerste

protestantse hoogleraar in de missiologie van Nederland. De psychologisch ge­

schoolde Bavinck had een lange staat van dienst achter zich in het toenmalige

Nederlands Oost Indië, waar hij werkte als pastor, zendeling en docent. In hem

leefde voort de geest van zijn oom Herman Bavinck: fijnzinnigheid en openheid,

nog versterkt door zijn ervaringen in de Oost, stempelden zijn werk.'^

In het najaar van 1940 inaugureerde G.C. Berkouwer (geb. 1903) als buitenge­

woon hoogleraar. Zijn leeropdracht omvatte nieuwe theologie, encyclopaedic en

hermeneutiek. Berkouwer toonde reeds in zijn dissertatie van 1932 hoezeer hij het

vermogen bezat allerlei concepties van binnenuit te doorlichten en te analyseren."

Op het proefschrift volgde een boek over Karl Barth^" alsmede een studie over de

Schriftkritiek­'', die eveneens een overtuigend bewijs leveren èn van de kennis èn

van het analytisch­kritisch vermogen van de auteur. In deze boeken uit de tijd vóór

zijn professoraat betoonde Berkouwer zich allerminst scholastiek a la Hepp, maar

wel nam hij een traditioneel standpunt in. Zo vertoont zijn werk over de Schrift­

kritiek een uitgesproken apologetische tenderis. Vooral de latere ethische theolo­

gie. Geelkerken en Barth worden bestreden — dezelfde opponenten, waartegen de

faculteit zich keerde. Belangrijk is, dat Berkouwer zich toen reeds niet alleen voor

Karl Barth maar ook voor de nieuwere rooms­katholieke theologie intens inte­

resseerde. Een blijk van die dubbele belangstelling is het thema van Berkouwer's

inaugurele rede, n.1. „Barthianisme en Katholicisme".'* Berkouwer's komst werd

begroet als een noodzakelijke aanvulling en vernieuwing van de systematische

theologie.

Het werk aari de faculteit werd overschaduwd en ook bemoeilijkt door de span­

ningen en dreiging van oorlog en bezettingstijd. Gedurende het academische jaar

79

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen