Wetenschap en rekenschap - pagina 438

J.G.KNOL

Streren dat het handelen dat genormeerd is, voor mens en samenleving perspectief

biedt. Een volwassen wetenschap behoeft zich niet te schamen voor het ruimte

maken voor een fundamentele ethische normativiteit. Weliswaar behoeven en

kunnen deze ethische a-priori's niet door de economische wetenschap te worden

geformuleerd, maar wel komt aan deze a-priori's in de economische wetenschap

een eigen plaats toe. De economische wetenschap moet niet blijven staan bij een

formele analyse van de beslissingen van economische subjecten, alsof deze sub-

jecten een soort menselijke machines vertegenwoordigen. Een economische we-

tenschap die zinvol kan fungeren in de ontwikkeling van mens en wereld „kan niet

buiten een dosis wijsgerige bezinning, en dat geldt niet alleen voor de theorie van

de economische politiek en de economische orde, waarvan nog wel eens wordt

toegegeven dat de normatieve gezichtspunten van belang zijn, maar ook voor de

theorie van het economisch proces en de economische structuur"".

Ook bij Van der Kooy is de economische wetenschap een menswetenschap waarin

een geheel netwerk van relaties ter sprake wordt gebracht. Het gaat om het

,,kennen, vertrouwen en dienen van de mens in de relaties tot God, de medemens,

hetzelf en de dingen"'^ Al deze relaties zijn normatief bepaald. In het economi-

sche zal de producent rekening moeten houden met de werknemer als medemens,

maar ook met de dingen, met de natuur. Een produktieproces dat het milieu

beschadigt is economisch niet verantwoord. Want het economische is onderdeel

van het ethische en ook de economische normativiteit heeft slechts bestaansrecht

binnen het raamwerk van de ethische normativiteit.

Evenals bij Nederbragt gaat het om de introductie van normen voor het menselijk

handelen. Christelijke economie betekent heel eenvoudig dat men oog heeft voor

ontsporingen, meer aandacht schenkt aan misstanden en maatschappelijke en

sociale spanningen. Maar over een breed front zal de christelijke economie zich

niet onderscheiden van de positivistische economie, men behoeft van een christe-

lijke economie in deze zin geen andere prijstheorie te verwachten of een afwij-

kende theorie omtrent de waarde van het geld.

Het is opmerkelijk dat men in feite niet veel bezwarends kan inbrengen tegen deze

opvattingen als men zich op een positivistisch standpunt stelt. Immers, in wezen

speelt de normativiteit zich af op een gebied waarvan de positivisten stellen dat op

dat gebied geen economische wetenschap geldig is. De positivistische economist

gunt de normatieve economist best zijn voorkeur voor normativiteit mits dit de

logica van de wetenschap maar niet aantast.

Deze visie vindt men terug bij de verdedigers van de waardevrije economie, die

nog steeds gemeengoed is en ook aan de in 1948 opgerichte economische faculteit

aan de Vrije Universiteit is gedoceerd en verdedigd.

3. Het waardevrije standpunt

Zoals reeds meermalen is betoogd, ademt de traditionele economie voluit de geest

432

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen