Wetenschap en rekenschap - pagina 184
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
M KUILMAN
tekenend voor een houding die het best als ,,burchtmentaliteit" kan worden
omschreven. De kliniek dreigde een bolwerk te worden en er ging zich een
ontwikkeling voltrekken die regelrecht indruiste tegen de openheid die steeds was
gepredikt.
De bestuurderen besloten tot twee leeropdrachten, respectievelijk in de klinische
psychiatrie en in de organische psychiatrie. Voor het onderwijs in de organische
psychiatrie was Stam, die zijn sporen op dat terrein reeds ruimschoots had ver-
diend, de aangewezen persoon en met de opkomst van een biologisch-psychiatri-
sche richting in het verschiet leek de onderhavige keuze ook wel goed gemotiveerd.
De praktijk leerde intussen al spoedig dat het waarschuwend woord van Jaspers
tegen de verabsolutering van methode tot ,,Seinsdogmatiek" nog niet aan actua-
liteit had ingeboet. De voorgestelde terreinverdeling was immers nogal arbitrair en
meer een kwestie van interesse en specifieke bekwaamheden dan van principe. De
verleiding tot het verabsoluteren van methode tot een allesomvattende theorie gaf
aanleiding tot een zekere spanning, temeer waar een kunstmatige fixatie van de
grenzen niet ongestraft kon blijven. Men diende daartoe de prijs van een zekere
verstarring te betalen en de gepredikte openheid kwam nadrukkelijk in het geding.
Na de plotselinge dood van Janse de Jonge in 1965 onstond een sfeer van ontred-
dering. Alle problemen die reeds eerder zijn geschetst werden hoogst actueel.
Wellicht is de afstand die ons van die tijd scheidt nog te kort voor een juist oordeel
met betrekking tot de motieven die geleid hebben tot het besluit om naast Stam
geen opvolger van Janse de Jonge te belasten met het onderwijs in de klinische
psychiatrie. Het bedrijf ging over in één hand. Overwegingen van zakelijke, per-
soonlijke, historische en — vaak schijnbaar — wetenschappelijke aard liepen op
een moeilijk te ontwarren wijze dooreen.
Hoe het ook geweest moge zijn, bijgestaan door een jonge en nauwelijks ge-
schoolde of ervaren staf, kwam de totale last van het onderwijs, het management
en de opleiding te rusten op de schouders van Stam. Met een grote en slopende
voortvarendheid toog hij aan het werk. Achteraf kan men zich de vraag stellen of
het van een wijs beleid getuigde om een zó zware taak in handen van één ordina-
rius te leggen.
Intussen voltrekt zich binnen het psychiatrische bedrijf een stormachtige diffe-
rentiatie. De sociale psychiatrie in opmars eist haar leerstoel op. Hetzelfde geldt
voor de biologische psychiatrie, de medische psychologie en de psychotherapie.
Een kritische samenleving waarin antipsychiatrische tendenzen floreren, roept de
psychiatrie en de psychiaters regelmatig ter verantwoording, niet zelden bij monde
van studenten die hun protest tegen de inhoud en methode van het onderwijs luide
laten horen. De vervaging van de grenzen tussen „ziek" en „gezond", de complexi-
teit van de problemen, de onoverzichtelijkheid van het werkterrein en de toe-
name van het aantal hulpzoekenden, vragen om een multidisciplinaire benade-
ring. Ze roepen tegelijkertijd binnen de kring van behandelaars en hulpverleners
180
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's