Wetenschap en rekenschap - pagina 463

SOCIOLOGIE, N E D E R L A N D EN DE VRIJE UNIVERSITEIT

zijn en geen aansluiting aan de moderne sociologie boden. De fundamentalistische

visie heeft tot enge zaken geleid: Bijbelse geschiedenis, het vanuit de zondeval

wegkijken van de goede schepping, omdat die toen niet meer goed zou zijn, en nog

zoveel meer, waarbij ook de behoefte aan wetenschappen die de historische

juistheid van de mythoïde scheppingshymne moesten bewijzen, alsmede de ge-

ringe behoefte aan wetenschappen die zich bezighielden met mensen die elkaar

voortdurend naar het geluk, en zelfs naar het leven staan, die elkaar niet verdra-

gen, die niet pogen zich in elkaar in te leven: de politiek is er vol van. En zij niet

alleen, maar ook het bedrijfsleven kent zijn conflicten evenals het gezinsleven en

het kerkelijk leven. Er zijn zelfs sociologen — psychologen zijn in de regel voor-

zichtiger — die volhouden dat de „normale" toestand strijd en conflict is, sterker

nog, die deze toestand juist achten en bevorderen, b.v. de klassenstrijd. Voor een

goed begrip: terwille van de rechtvaardigheid is een conflict soms onontkoombaar,

maar terwille van die zelfde rechtvaardigheid moet dat conflict zo snel mogelijk

worden opgelost en voor zover het geen persoonlijk conflict is, moeten eraan ten

grondslag liggende structuren worden veranderd. Marx en zijn gelovigen hebben

dat heel goed begrepen. Maar men kan niet zeggen dat de christenen daarom

behoefte kregen aan een Soziologie als Wirklichkeitswissenschaft, hetgeen niet

betekent dat zij zich geen van allen bekommerden om „architectonische struc-

tuurverandering". Het theologisch, noch het algemeen cultuurklimaat drong de

gereformeerde elite tot wat de sociale wetenschappen wordt genoemd.

De setting van drie aparte verschijnselen — schepping, zondeval en verlossing —

legde heel andere verbanden met Jezus Messias, die zo als het ware een alibi kreeg

als Verlosser, doordat van de mens, van wie God in het scheppingslied zegt dat hij

goed was, alleen maar kwaad gesproken werd. En God schiep de hemel en de

aarde. En van die beide wordt in de Bijbel gezegd: De hemel is des Heren, maar de

aarde, de aarde heeft Hij de mensenkinderen gegeven. En dat alleen al zou een

uitnodiging geweest moeten zijn zich om de aarde en het bezig zijn van al die

mensen daarop in al hun verbanden wetenschappelijk te bekommeren. De Bijbel

was tot een ideologisch wapen geworden, dat de eigen positie en opvattingen (van

beide partijen) moest rechtvaardigen en niet toegankelijk was voor kritiek. In het

algemeen is — in ieder geval tot circa 1950 — de Vrije Universiteit teveel misbruikt

om toenmalige „toevallige" opvattingen in Gereformeerde kringen te legimiterfen.

En hoe ging het daarna?

DE SOCIOLOGIE TUSSEN 1950 EN 1965

De betrekkelijk korte periode van 1950 tot 1965 is niet zonder betekenis geweest

voor de ontwikkeling van de sociologie. Na de grote meesters daarvóór leverde

deze tijd opnieuw een aantal belangrijke, invloedrijke sociologen op, die ten dele

457

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen