Wetenschap en rekenschap - pagina 321

DE AARDWETENSCHAPPEN AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

naar menselijke maat toch zeer lange periode van duizenden tot enkele miljoenen

jaren. Gedetailleerd inzicht in de vorming van een dergelijk gebied onder uiter-

aard wisselende sedimentatiecondities in de tijd, onder invloed van zeespiegelni-

veau, klimaat en begroeiing en van wisselingen in het achterland kan dan slechts

worden verkregen via de historisch-geologische onderzoekmethode: door uit de in

de gesteenten bewaarde documenten van het verleden de wordingsgeschiedenis te

reconstrueren.

De periode waarover de genese van de verschillende aspecten van het Noord-

west-europese laagland zich voltrekt en waarvan de documenten aan of nabij het

oppervlak toegankelijk zijn — soms tot enkele tientallen, meestal slechts tot luttele

meters diepte — is de jongste periode uit de geologische geschiedenis, de Kwartaire

periode. Het jongste deel, het z.g. Holoceen, betreft de tijd tot zo'n 10.000 jaar

vanaf heden, het oudere tijdvak, het Pleistoceen, gaat tot ca. IVi miljoen jaar terug.

Het Pleistoceen betreft het tijdvak van de Kwartaire IJstijd, waarin glaciale en

interglaciale fasen elkaar afwisselen. Het Holoceen is het korte tijdvak erna,

waarin de mens de ontwikkeling meer en meer gaat beïnvloeden en zo een steeds

belangrijker geologische factor wordt, maar waarin anderzijds juist ook hetfy-

sisch-geografisch aspect van het oppervlak als woon- en werkplaats van de mens

sterk naar voren komt. Kwartairgeologie als onderdeel van de historische geologie

en laaglandgenese als historische fysische geografie zijn daarom uit de aard der

zaak nauw met elkaar verweven.

Waar de prehistorische en de historische mens een rol speelt in de genese van de

lage landen ontmoet de kwartairgeoloog-laaglandgeneticus vanzelfsprekend ook

de archeoloog, die uit de in de aarde begraven resten en sporen van menselijke

activiteit zijn bijdrage aan de geschiedenis van de mens levert. Interdisciplinaire

contacten zijn er daarom in de wetenschapsbeoefening niet alleen tussen geologie

en fysische geografie, maar ook van beide, in het bijzonder echter de fysische

geografie, met de archeologie.

Voor het wetenschappelijk onderzoek op fysisch-geografisch gebied — hier dan

beperkt tot de laaglandgenese — geldt haast voor de gehele periode '60-'80, dat de

optiek, de „scope", het gezichtsveld weliswaar fysisch geografisch was, maar dat de

reconstructie van het wordingsproces van het laagland in sterke mate berustte op

de toepassing van geologische methoden.

Het onderzoek is in de eerste jaren langzaam op gang gekomen waarbij, naast

allerlei andere zaken, het onderwijsgebonden karakter een belangrijke rol speelt.

Voor het verzamelen van de nodige gegevens over relatief grote gebieden zijn vaak

vele jaren nodig aleer voldoende materiaal is bijeengebracht om tot een verant-

woord resultaat in een publicatie te worden verwerkt. Dat materiaal kan ook hier

slechts aangebracht worden indien voldoende studenten gedurende een aantal

zomers bij het verzamelen daarvan in het kader van het voor het onderwijs

verplichte veldwerk hun bijdrage hebben geleverd.

Het eerste onderzoek betrof de ontwikkeling van het zeekleigebied van de huidige

provincie Groningen, dat in 1964 werd gestart en in 1974 door W. Roeleveld"

315

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen