Wetenschap en rekenschap - pagina 444

J G KNOL

economische wetenschap, maar wel een „harde" opdracht om aan de toekomst

mee te werken. Het is niet teveel gezegd dat Kuyper geen vrede zou hebben met

een economische wetenschap waarin men de problemen van de samenleving niet

serieus zou nemen.

De vraag die nu moet worden gesteld is of het niet in de lijn van Kuyper ligt om het

pleit te voeren voor een fundamentele heroriëntatie. Een heroriëntatie die dieper

reikt dan alleen maar de legitimiteit van ethische oordelen bij de studie van het

handelen van de mensen.

Een heroriëntatie is noodzakelijk, omdat de bestaande wetenschap in steeds ster-

kere mate wordt geconfronteerd met verschijnselen die verklaard moeten worden,

maar die binnen de theoretische grenzen van het aanvaarde denksysteem niet

passen.

De vraag die van indringende betekenis is, luidt of het niet tijd wordt om het

neo-klassieke paradigma, dat geen oplossing heeft voor de maatschappelijke nood

van deze tijd, in te ruilen voor een ander paradigma. Dit is echter geen vraag die

exclusief voor een christen-denker geldt. Deze vraag houdt steeds meer onder-

zoekers bezig en mondt in wezen uit in een bezinning inzake de wenselijkheid en

mogelijkheid van een zogenaamde „politieke" economie.

Een wetenschap die aandacht heeft voor maatschappelijke bewegingen en die zich

in dienst wil stellen van de verwerkelijking van aanvaardbare maatschappelijke

ordeningen.

In dit hoofdstuk zal eerst een kort overzicht worden gegeven van enkele opvat-

tingen inzake de politieke economie.

Daarna een evaluatie, waarin zal worden getracht de kern van de politieke eco-

nomie te verbinden met het ideaal dat Kuyper voor ogen had bij de oprichting van

de Vrije Universiteit.

2. Diverse varianten

Het is niet eenvoudig om precies aan te geven wat het object is van de „politieke

economie". Een principieel kenmerk is wel dat men zich vooral richt op de

interdependentie tussen het maatschappelijk voortbrengingsproces en de politieke

constellatie. In tegenstelling tot de traditionele economie, die de politiek tot de

institutionele data rekent, gaat de politieke economie uit van de onlosmakelijkheid

van economie, politiek en historische ontwikkeling.

Beschouwt de traditionele economie een groep gewoon als een optelsom van

individuen, die op zich niet iets specifieks problematisch heeft, de politieke eco-

nomie ziet de groep als een zelfstandige beslissingseenheid.

Er zijn verschillende varianten. Er zijn varianten die zich nauw aansluiten bij de

bestaande economische theorie en zich vooral critisch tegenover deze theorie

opstellen; er zijn ook varianten die gebruik maken van niet-economische theo-

rieën eo die de pohtieke economie voornamelijk in het kader van een systeem-

438

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen