Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 323

pen Bij I W krijgen we een man te zien die op de rand van een bedstee zit

Het IS denkbaar dat hij bezig is zich aan te kleden, maar het trillen en beven

IS met aan hem te zien Links vooraan op de aquarel staat een perspecti-

visch merkwaardige tafel en rechts op de voorgrond een stoel waarvan de

rugleuning zich op een wonderlijk scheve manier verhoudt tot de zitting

Tafel en stoel bevestigen nog eens het algemene beeld dat met alleen deze

groep aquarellen, maar ook de andere, oproepen charmant maar primi-

tief van een bekoorlijke naïveteit, maar vaak nogal houterig Het motto

van blad 15 luidt

CHRISTEN SIET EEN MAN IN

sijn Droom Opstaen

Daarmee wijkt I W af van het verhaal, waarin de man na zijn droom

opstaat Het onderstaande vers maakt wel duidelijk dat de man van de Dag

des Oordeels droomt, maar niet dat hij verworpen wordt en vooral daar-

door zo beeft en trilt

Wanneer wij spreken van het emblematische karakter van het hand-

schrift, dan doelen wij op vormtechnische aspecten als de voor het em-

bleem kenmerkende driedehng en de centrale rol van de pictura Met

uitzondering welhcht van die van de bladen 9-15 zijn de picturae met

zelfstandig en kan er inhoudelijk met van emblemata gesproken worden

De picturae zijn illustraties bij Bunyans verhaal Bovendien dragen de

opschriften geen kern- of raadselachtig karakter, maar zijn ze veeleer

beschrijvend van aard en aan kanttekeningen of tekst van de editie van

1684 ontleend Ook is de relatie tussen pictura en subscnptio meestal met

zodanig dat de laatste de voorstelling verheldert Vaak is het tegendeel het

geval, soms ontstaat er zelfs kortsluiting tussen woord en beeld Soms ook is

het onderschrift er met de haren bijgesleept met de kennelijke bedoehng

een daardoor al meteen weinig geslaagde toepassing bij het plaatje te

geven Op kanttekeningen, opschrift en subscnptio komen we nog terug

Vormtechnisch hebben we te maken met een bewerking, die staat in de

traditie van de embleemhteratuur Ten aanzien van The Pilgrim's Progress,

of liever de Nederlandse editie van 1684, is het zwaartepunt verschoven

van vertaler naar bewerker, van het woord naar het beeld, en van schrijver

naar schilder

Afgezien van de aquarellen die het gebeurde bij Uitlegger in beeld brengen

en waaraan wellicht een emblematische betekenis kan worden toege-

schreven, omdat ze teruggaan op emblematische taferelen in yet verhaal,

bevat het handschrift ook aquarellen, die primair allegorisch geduid willen

worden Deze aquarellen zijn als het ware een uitwerking van de andere

betekenis die in het woord SINNE-BEELDEN van de titelpagina ligt besloten

Het was immers de bedoeling om „Onder Verscheyde Aardige Figuren Of

SINNE-BEELDEN De Gansche Staet van een Boetvaardige ende God-soe-

307

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen