Wetenschap en rekenschap - pagina 199

F A C U L T E I T DER G E N E E S K U N D E

de Zieke als mens, zoals hij staat in zijn omgeving "^

In zijn inaugurele oratie (1950) spreekt Lindeboom over De ziel der geneeskunde,

die hij, naar een uitspraak van Burger, gelegen acht in de kliniek der inwendige

ziekten Dat is zo, omdat het uiteindelijke doel van de geneeskunde niet ligt in de

studie van het zieke lichaamsdeel, maar in de hulp aan de zieke mens „Op iedere

ziekte, ook die van (ogenschijnlijk) zuiver lichamelijke oorsprong, reageert de

lijder met zijn hele persoonlijkheid Hij kan door de ziekte uit zijn evenwicht zijn

geslagen, hij kan zich verzetten, hij kan haar aanvaarden, hij kan haar gebruiken

of erin vluchten Het ziek zijn is een dispuut tussen de zieke en zijn ziekte " Er

bestaat een duidelijk verband tussen hetgeen zich in het lichaam en in de ziel

afspeelt Spanningen ook van ethische en religieuze aard liggen met zelden ten

grondslag aan lichamelijke storing Als natuurwetenschappelijke methode kan

men wel doen alsof het lichaam een machine is zonder geest, de zieke is echter

meer dan een ziek lichaam De natuurwetenschappelijke geneeskunde deperso-

naliseert Maar „de mens is een complexe psychosomatische eenheid, wiens h-

chaam langs fysiologische weg en wiens ziel met de methoden der zielkunde

wetenschappelijk moet worden benaderd, waarna de zo verkregen gegevens tot

een geheel moeten worden geïntegreerd "

In de wijze waarop de arts de zieke benadert, komt de ziel der geneeskunde het

meest tot uiting Ziet hij de patient als drager van een biologisch vraagstuk of als

een mens-in-nood die met lichaam en geest op zijn ziektetoestand reageert

Daarom is het mensbeeld van de geneeskunde van het hoogste belang ,,De ziel

der geneeskunde ontstaat niet autochtoon en immanent in de gang van haar

wetenschappelijk werk, maar zij wordt, telkens opnieuw, geboren uit goddelijke

opdracht en menselijke bewogenheid " Daarom kiest Lindeboom voor een antro-

pologisch ingestelde psychosomatische geneeskunde Hij doet dat vanuit een

christelijke mensbeschouwing, die ook in het lichamelijk en geestelijk meest ver-

vallen individu een schepsel Gods leert zien „Die mensbeschouwing draagt de

geneeskunst veiliger en zekerder dan welke andere ook, wie haar hoog houdt,

belijdt en beleeft, heeft een zuiver richtsnoer voor zijn handelen en vergeet bij de

nood van het lichaam met de ziel en de geest van de lijder En bij het nog veelszins

geheimzinnig verband dier drie onderscheiden delen van de ene levende en lij-

dende mens blijft hij ook wetenschappelijk ten sterkste geïnteresseerd "^' In de

snelle opkomst van de psychosomatiek o a door de publicaties van Groen over het

verband tussen psyche en soma bij patiënten met maagzweer, colitis ulcerosa,

hypertensie en astma, ziet Lindeboom een aanwijzing, dat de geneeskunde het

gevaar van een onpersoonlijke techniek voor de persoonlijke verhouding van

dokter en zieke heeft onderkend

Wanneer Lindeboom^-^ in zijn afscheidscollege, 25 jaar later, op deze psychoso-

matische stroming in de geneeskunde terugziet, moet hij constateren, dat ze geen

blijvende invloed op de inwendige geneeskunde had De voornaamste oorzaak

hiervan zocht hij in „de irrationele aspecten van de psychosomatiek, die zich

aanboden aan een discipline die in en door natuurwetenschappelijke eenzijdig-

195

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen