Wetenschap en rekenschap - pagina 477

SOCIOLOGIE, N E D E R L A N D EN DE VRIJE UNIVERSITEIT

onderwijs en wetenschap de samenleving moeten dienen wordt zo geïnterpreteerd

dat elk onderzoek een (hinderlijk) sociaal vraagstuk moet oplossen wil het een

alibi hebben. Dat bevordert niet de animo in de diepte te gaan werken en ik kan

mij dan ook indenken dat De Vries schrijft: „niet de vraag welke theoretische

inzichten verworven zijn die (naar bepaalde maatstaven) concurreren met de

bestaande inzichten staat centraal, doch de vraag welke nieuwe feiten aan het licht

zijn gekomen. Wie dit niet wil geloven, kan ik aanraden de Berichten over onder-

zoek eens ter hand te nemen, een tweemaandelijkse publicatie van de SISWO,

waarin lopend sociaal-wetenschappelijk onderzoek in Nederland wordt gerap-

porteerd. Het is een van de meest deprimerende publicaties die ik ken. De oriën-

tatie van de sociologie — en van de ermee verwante discipHnes — is een oriëntatie

in de breedte in plaats van in de diepte. Het resultaat is een oceaan van feiten,

maar wel één die vrijwel overal slechts een meter diep is".''* De mogelijkheid bij

het graven fouten en vergissingen te begaan wordt de onderzoeker ontnomen:

mislukking wordt niet ingecalculeerd. Alleen al aan de universiteit zelf moet een

onderzoeksopzet zoveel sluizen van vaste en losse commissies en raden passeren

dat iemand de lust vergaat eraan te beginnen. Met name wordt er scherp gelet op

de sociologie en de sociologen want zij hebben geen goede reputatie. Zij staan en

stonden vooraan bij alle veranderingen, onder hen treft men veel extreem linkse

mensen aan, die er schik in hebben zich vast te bijten in allerlei sociale misstanden

zonder een andere oplossing te weten dan dat de samenleving fundamenteel moet

veranderen.

Er is veel oog gekomen voor het feit dat structureel alles mis is en dat daarin de

oorzaak moet worden gezocht van veel menselijke narigheid. Het uit zich in de

ongelijkheid en ongelijkwaardigheid van de mensen die tegelijk worden opgevat

als onrechtvaardigheid en de structurele fouten in het arbeidsbestel, waardoor

mensen ziek worden (structuritis). Werd voorheen alles toegeschreven aan per-

soonlijk falen, nu is de slinger naar de andere kant uitgeslagen en zijn de structuren

de schuld: we raken vervreemd van de arbeid, van onze medemens en van onszelf

(identiteitscrisis!) „ ,Dokter, ik voel me zo eenzaam.' ,Nou, kijk mevrouw, dat

komt doordat deze kapitalistische maatschappij u in het isolement dwingt. In

afwachting van de revolutie schrijf ik u valium voor.' Dat is pas een geleerd

antwoord. De arts die zegt, ,eh tja mevrouw, dat klopt, als u niet eenzaam was, dan

was u geen mens geloof ik, en nou moeten we es praten', zo'n arts vliegt het

ziekenfonds uit"."'

Wie zijn oor te luisteren legt weet dat de populariteit van sociologen c.s. niet groot

is omdat men zich verbaast (of ergert) over het grote gemak waarmee velen van

hen hun oordeel klaar hebben over elke zaak waarover hun mening gevraagd

wordt. Niet vanwege hun grote eruditie, noch vanwege hun door de jaren verkre-

gen wijsheid, maar door hun diepe ideologische overtuiging. Er zijn er maar

weinigen die Mertons woorden indachtig zijn dat een handeling die in het ene

sociale systeem manifest functioneel is, in het andere latent dysfunctioneel kan zijn

en in een derde manifest dysfunctioneel en in een vierde (waarvoor zij misschien

471

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen