Wetenschap en rekenschap - pagina 200

H. L. LANGEVOORT

heid groot geworden is. De rationele wetenschap vroeg om specifieke psychoso-

matische verbanden, waarmee gewerkt kon worden en toen deze niet concreet

gemaakt konden worden, verdween de belangstelling van de zijde van de inwen-

dige geneeeskunde." Groen" heeft zich er in latere jaren vooral voor ingespannen

in de psychobiologie de eenheid van psyche en soma een natuurwetenschappelijke

basis te geven.

De inwendige geneeskunde mag dan weinig belangstelling meer hebben voor de

psychosomatiek, dat geldt niet voor de huisartsgeneeskunde. Vanuit de praktijk

van de huisarts, die in het eerste echelon geconfronteerd wordt met een gewijzigd

ziektepatroon waarbij psychische klachten op de voorgrond staan, heeft zich het

verband van soma en psyche, maar ook van de patiënt met zijn omgeving met

groter kracht opgedrongen.

Anderhalfjaar vóór het afscheid van Lindeboom spreekt Van Aalderen^" over

Anders helpen, anders helen. Zijn openbare les droeg de titel Anders denken,

anders doen. Met dit „anders" bedoelt hij vooral „anders dan alleen maar na-

tuurwetenschappelijk." „De huisarts weet," aldus Van Aalderen, „dat het begrip

ziek, dat zijn patiënten presenteren, iets geheel anders is dan het ziek zijn dat de

wetenschap hem heeft geleerd. De uitsluitend biologische geneeskunde gaat

voorbij aan de menselijke aspecten van het ziek zijn en benadert de ziekte in feite

op materieel niveau." Evenals Lindeboom bijna een kwart eeuw eerder, consta-

teert Van Aalderen dat de grote aanklacht tegen de geneeskunde van vandaag is,

dat hij ontmenselijkt. De eenzijdig-medisch-technische opstelling van de genees-

kunde ontneemt de mens vaak de mogelijkheid om zelf een antwoord te geven op

zijn menselijk ziek zijn, dat een onderdeel is van zijn wordingsproces. De genees-

kunde neemt op deze manier de mens zijn ziekte af en biedt hem geen gelegenheid

om zelf iets met zijn ziekte te doen. De arts zal zich zodanig in de interactie met de

patiënt moeten opstellen, dat de patiënt een helderder inzicht in zijn eigen situatie

krijgt. Om zich die vaardigheid eigen te maken zal de huisarts van de toekomst

naast een medisch-biologische opleiding ook een opleiding in hulpverlening

moeten krijgen. Van Aalderen pleit ervoor, dat de westerse geneeskunde bij haar

hulpverlening zich vooral zal bezighouden met de betekenis en de zin van ziek en

gezond zijn. Er wordt in deze rede niet expliciet gesproken over een christelijke

mensbeschouwing en ook niet over de implicaties van het bijzondere karakter van

de Universiteit voor de geneeskunde. Langs verschillende wegen kan men tot een

benaderingswijze van de mens komen, die in het „anders" van Van Aalderen

dezelfde geest ademt als in de „ziel der geneeskunde" van Lindeboom.

Een duidelijk verschil tussen de christen-arts en de niet-christenarts komt naar de

mening van C. van der Meer^^ tot uiting in hun beschouwing over de dood. Hoe zal

de arts de ongeneselijk zieke patiënt en de stervende benaderen? „Onherroepelijk

speelt — bewust of onbewust — in deze confrontatie de eigen opvatting van de arts

over de dood een belangrijke en veelal beslissende rol. Het wezenlijke van het

christen-arts zijn, komt in deze situatie naar voren." Hij zal dan zijn eigen reli-

gieuze opvatting over de mens en over de dood niet kunnen buitensluiten.

196

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen