Wetenschap en rekenschap - pagina 162

M KUILMAN

en statische grootheid. De eigenschappen ervan wijzigen zich in de loop van de

tijd, ze zijn afhankelijk van cultuur, karakter, persoonlijke levensgang en levens-

fase. Tot op zekere hoogte zou men kunnen zeggen dat zij zelfs een maatstaf zijn

voor de persoonlijke groei.

Deze uitspraken kunnen ons behoeden voor een al te lichtvaardige verabsolute-

ring en fixatie van de wijze waarop feiten en gebeurtenissen uit het verleden thans

worden weergegeven. Bovendien maken ze de weg vrij tot personalisering van het

via de herinnering geactualiseerde materiaal, dat aldus met een dynamisch gehalte

wordt verrijkt. En tenslotte scheppen ze de voorwaarde tot de dialoog waarvan

eerder in deze inleiding sprake was.

Deze beschouwingen voeren ons als het ware vanzelf naar de belangrijke anthro-

pologische thema's krachtens welke de openheid van ons existeren onlosmakelijk

verbonden is met het feit dat ook de verleden tijd per definitie „onvoltooid" is. De

prijs die voor het tenietdoen van de verstarring en verenging van het bestaan wordt

betaald is hoog. Wie zich bereid verklaart om haar te betalen is gedoemd verder te

leven met existentiële twijfel.

Met het bovenstaande is niet alleen een schets gegeven van de „condition humai-

ne", meer in het bijzonder is het bedoeld om ten overstaan van de lezer de positie

van de auteur te karakteriseren. Ook zijn weergave van de gebeurtenissen —

voorzover ontleend aan eigen herinnering en aan de ervaring van anderen — is

gebonden aan de beperkingen welke inherent zijn aan de structuur en de be-

grenzing van een schema waarin cognitieve en emotionele elementen op een veelal

moeilijk te ontwarren manier met elkaar zijn verweven. En met deze persoonlijke

verantwoording als introductie wordt de lezer uitgenodigd om de auteur te volgen

op een vaak weinig koersvaste gang door een eeuw psychiatrie in de schaduw van

de Vrije Universiteit, zoals die zich voor het grootste deel heeft afgespeeld binnen

de muren van de Valeriuskliniek.

2. VERKENNINGEN IN HET VOORLAND: NEDERLANDSE PSYCHIATRIE IN DE

I9e EEUV^

De beweegredenen tot de gezamenlijke onderneming die in de inleiding werden

|t geschetst zijn nauwelijks te begrijpen wanneer we die beslissende gebeurtenis niet

situeren tegen de achtergrond van historische ontwikkelingen in de 19e eeuw. In

dit hoofdstuk zal een poging worden gedaan om dit decor op te bouwen.

Ruwweg kan de ontwikkeling van de psychiatrie in de 19e eeuw worden ingedeeld

158

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen