Wetenschap en rekenschap - pagina 423

E C O N O M I E OP WEG

20 idem, p 304

21 RL Meek, Value in the History of Economic Thought, in History of Political

Economy, 1974, p 249

3 KUYPER'S IDEE EN IDEAAL

1 Inleiding

Het lijdt geen twijfel dat één der idealen van Kuyper bij de oprichting van de Vrije

Universiteit is geweest dat er christelijke denkers zouden komen die „als speciali-

teit in de staathuishoudkunde" kunnen meewerken aan de opheffing van de grote

sociale noden van die tijd Maar voorshands kwam daar met veel van terecht, want

bij de opening van het Sociaal Congres in 1891 klaagt Kuyper nog dat er bij de

christelijke intelligentsia zo weinig echte belangstelling wordt gevonden voor de

economische en sociale problemen van die tijd En in een welhaast dramatische

klacht constateert hij in de vermelde rede, dat er slechts sprake is van een eerste

zwakke poging „den doodsnood der maatschappij onder de oogen te zien, waar

reeds voor twintig en voor dertig jaar onze christelijke denkers zich hadden moeten

opmaken de diepten van deze noodtoestand te peilen"'

In dit hoofdstuk zal worden stil gestaan bij een ideaal dat Kuyper heeft gekoesterd

inzake de economische wetenschap Op zich genomen heeft Kuyper's rede bij de

opening van de Vrije Universiteit met veel aanrakingspunten met de ontwikkeling

van de economische wetenschap Pas in latere publicaties sluit hij dichter aan bij

de economische vraagstukken

Kuyper's idee van een verantwoorde wetenschap wijst naar een samengaan van

,,economische analyse" en „politieke economie" De economische analyse ver-

schaft instrumenten en technieken voor het formuleren van theorieën en voor de

uitbreiding van theoretische systemen

De politieke economie richt zich op het functioneren van het economisch systeem

in de verhoudingen in de samenleving De politieke economie wordt gedragen

door, wat Schumpeter noemt, een „vision", een zicht op de wereld zoals dat

gevormd wordt door het geheel van levens- en wereldbeschouwing van de onder-

zoekers^

Dobb wijst er op dat het onderscheid tussen ,,Economics as pure analysis and as

Vision of the economie process" niet meer kan worden gehandhaafd^ Natuurlijk

kan de onderzoeker de analyse beperkt houden tot een formeel-theoretisch en

abstract raamwerk van logische uitspraken Maar heeft dat zin'' Is de oplossing van

de ontzaggelijke maatschappelijk-economische problemen niet veel belangrijker''

Ook bij Kuyper vindt men het besef dat het in de economische wetenschap om

meer gaat dan een abstract-theoretisch bouwwerk, het gaat om zinvolle uitspraken

over de relaties zoals die werkelijk in de samenleving voorkomen Maar uitspraken

417

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen