Wetenschap en rekenschap - pagina 518

C. S A N D E R S / L . K. A. EISENGA

daarom zeggen dat de Amerikaanse cognitieve psychologie belangrijke impulsen

gegeven heeft aan de psychologie-beoefening aan de V.U.

Het punt van de methodische onderzoeksregels vereist meer aandacht. Gezegd

kan worden dat de nieuwe ontwikkelingen op het terrein van de fundamentele

methodologie bij veel V.U.-psychologen een goede voedingsbodem vonden.

Daarvoor vallen naast de reeds vermelde algemene behoefte aan verdieping en

verheldering verschillende specifieke redenen te noemen. In de eerste plaats moet

erop gewezen worden dat voor een aantal, vooral oudere, V.U.-psychologen de

„objectiviteits-ideologie" zoals die in de methodische regels tot uitdrukking kwam,

geen optiek vormde waar zij vanuit hun universitaire vorming vertrouwd mee

waren. Onder hen zijn er die, ofschoon zij allengs overtuigd raakten van waarde en

noodzaak van exact, methodisch verantwoord onderzoek, nimmer geheel los ge-

raakt zijn van de traditie waaruit zij stamden. Liberalisatie en relativering van de

draagwijdte en waarde van de door hen „aangeleerde" methode van psycholo-

giebeoefening begroetten zij met instemming. Vooral omdat die voortkwam uit

een hernieuwde belangstelling voor de menselijke subjectiviteit die ook in het

denken waarin zij wetenschappelijk waren grootgebracht, centraal stond.

Een tweede punt wordt gevormd door de praktijk van het onderzoek. De beoefe-

ning van de psychologie is in Nederland en derhalve ook aan de V.U. sterk

gecompartimentaliseerd. De internationale tendentie tot vorming van weionder-

scheiden psychologische vakgebieden werd in Nederland gesanctioneerd en be-

vorderd door de invoering van het vakgroepensysteem aan de universiteiten. Er

ontstonden daardoor aan de subfaculteit een aantal autonome werkeenheden

waarin zich eigen onderzoekstradities gingen ontwikkelen. Het bleek daarbij dat

dit proces niet in elke vakgroep even gemakkelijk verliep. De reden daarvoor is

enerzijds dat in sommige vakgroepen — V.U.-traditie getrouw (zie ook 4) — naast

het geven van onderwijs ook activiteiten ontplooid werden op maatschappelijk

vlak zoals advisering en hulpverlening, waardoor de ontwikkehng van het onder-

zoek relatief minder aandacht kon krijgen. Anderzijds moet ook op een tweede

oorzaak gewezen worden. Het werd gaandeweg duidelijker dat er bij het weten-

schappelijk onderzoek grote verschillen bestaan tussen de vakgroepen wat betreft

doelstelling van het onderzoek en derhalve het soort verschijnselen dat bestudeerd

moet worden en daarmee annex het niveau van analyse waarop dat plaats dient te

vinden. Men denke b.v. aan het onderscheid tussen perceptie-onderzoek waarbij

de vraagstelling betrekking heeft op de rol van de retinale dispariteit, en onder-

zoek waarbij de sociale perceptie als determinant van het aanpassingsgedrag

opgevat wordt. De in het begin van de jaren zestig aangereikte anglo-amerikaanse

hypothetico-deductieve methodologie vond weliswaar in de vakgroepen ingang,

maar desondanks bleek het onderzoek niet gemakkelijk vorm te kunnen krijgen.

De genoemde methodologie was niet ontwikkeld voor de complexe problematiek

van de „veldgerichte" psychologische theorieën. Een aantal van de problemen

bleek op te lossen door een verdere uitbouw van de methodologie in technische

zin: de introductie van verfijnde statistische methoden, het ontwerpen van ade-

512

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen