Wetenschap en rekenschap - pagina 49

H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

mij tot het vermelden van dit ene gebeuren beperken Het tweede probleem ligt

ten dele in het eerste besloten De theologische faculteit is een onderdeel, was

lange tijd zelfs het gewichtigste onderdeel van een universiteit, die blijkens haar

naam de pretentie voert een vrije universiteit te zijn in de dubbele betekenis van

vrij ten opzichte van de staat, maar ook ten opzichte van de kerk

Toch kan — zoals het voorgaande reeds doet vermoeden — de geschiedenis van de

faculteit en haar wetenschapsbeoefening niet los gezien worden van de kerk In de

actie tot kerkherstel, die in de Doleantie van 1886 uitmondde, vormde de V U met

haar vrije, niet door de Nederlandse Hervormde Kerk erkende, theologische

opleiding een katalyserende factor En ofschoon de V U ook na 1886 haar vrijheid

ten opzichte van de Gereformeerde Kerken wilde handhaven, lag het toch, gezien

geheel de constellatie, voor de hand dat een officiële relatie tussen faculteit en kerk

tot stand kwam Uit 1908 dateert de thans nog vigerende regeling van het verband

tussen de Gereformeerde kerken in Nederland en de theologische faculteit, waarin

de wederzijdse rechten en verplichtingen zijn omschreven De geschiedenis van de

faculteit en haar theologie is derhalve in verschillend opzicht verweven met de

gang van zaken in de Gereformeerde Kerken, waarbij stellig steeds van weder-

zijdse beïnvloeding sprake was Aan deze relatie is ook te danken, dat er een

bijzondere band ontstond met de Theologische Hogeschool te Kampen Een ver-

gelijking tussen de geschiedenis van de theologie van de V U en die van Kampen

zou ongetwijfeld allerlei parallellen aan het licht brengen Maar ook op deze

relaties en samenhangen kan ik thans niet ingaan Ik duid ze slechts aan — waarbij

ik me van het problematische ook van deze korte indicatie bewust ben — om de

context aan te geven, waarbinnen zich de historie heeft voltrokken

Hetgeen nu volgt is geprojecteerd als een beschrijving van de wetenschapsge-

schiedenis van de theologische faculteit Binnen dit kader heb ik echter tevens

gepoogd een indruk te geven van het wisselend profiel, dat de theologische facul-

teit als zodanig in de loop van deze eeuw heeft vertoond Met het oog daarop heb

ik een periodisering beproefd, die ertoe wil bijdragen het beeld van de faculteit in

de opeenvolgende tijdsfases enigszins duidelijker te markeren In het algemeen

bespreek ik binnen elk tijdvak de bijdrage van die theologen, die in de betreffende

periode hun arbeid aan de faculteit hebben aangevangen, ook wanneer deze in de

volgende nog een voortzetting vindt Dat de beschrijving van de eerste periode

verhoudingsgewijs meer ruimte in beslag neemt dan die van de volgende hangt

samen met de omstandigheid dat zij voor het vervolg van de geschiedenis van

fundamentele betekenis zou worden

2 DE PERIODE 1880-1900

De dominante positie van de theologie binnen de prille mini-universiteit' bleek al

45

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen