Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 25

Britten in 1814 de stad Washington hadden ingenomen en alle openbare

gebouwen verbrand.

Hoe geheel anders zou de bibliotheekgeschiedenis van de Vrije Univer-

siteit zijn geweest, als de bibliotheek van mr. G. Groen van Prinsterer, die

in 1876 overleed, naar de Vrije Universiteit was gegaan. Tot deze biblio-

theek behoorden 2563 werken bestaande uit 3774 banden en bovendien

2008 brochures. Het was een algemene bibliotheek met een zwaartepunt

bij de theologie, de rechtsgeleerdheid, het onderwijs, de letterkunde en de

geschiedenis. In zijn totahteit was deze bibliotheek een uitstekend begin

voor de Vrije Universiteit met zijn drie faculteiten: theologie, rechten en

letteren."

Als we bedenken dat Kuyper het behalve van enkele rijke en invloed-

rijke mannen vooral moest hebben van de middenstanders en de stand

daar juist onder, en als we bovendien bedenken dat die mensen eigen

lagere en middelbare scholen moesten bekostigen, dan is een bedrag van

ƒ 500,— voor een aanzet tot een universiteitsbibliotheek wellicht het toen

maximaal mogelijke geweest. Directeuren en Curatoren hadden in de

eerste jaren ook wel andere zorgen dan die voor een bibliotheek. Het

verzamelen van giften, het zoeken naar bekwame hoogleraren, de organi-

satie van de te doceren vakken, het werven van de eerste studenten, het

bestrijden van de vele en machtige tegenstanders en het zoeken naar een

gebouw vroeg alle aandacht. Ook kreeg een goede huisvesting van de

studenten in een hospitium meer aandacht dan het vormen van een

bibliotheek.

Toch zijn in 1880 de accenten niet goed gelegd. Vaak werd bij het

ontwerp van de Vrije Universiteit naar het buitenland en naar Leiden ter

vergelijking gekeken. Maar de Leidse universiteit ontstond in oorlogstijd

zodat het ontstaan van de bibliotheek daarvan geen goede vergelijking

mogelijk maakt. Beter had men zich aan Groningen kunnen spiegelen. In

1615 werd daar al ƒ 600,— voor de bibliotheek uitgetrokken en in 1618

werd ruim ƒ 2.511,— voor boeken uitgegeven, zodat in 1619 de bibliotheek

reeds uit 403 delen bestond: drie en een halve kast theologische werken,

twee en een halve kast juridische werken, en voor de historische, medische,

filosofische, letterkundige en natuur-wetenschappen elk een halve kast met

boeken.^*

Ook in Amsterdam werd vanaf de alteratie in 1578 bewust gewerkt aan

de stedelijke boekerij. In 1596 was de Amsterdamse bibliotheek omvang-

rijker dan die van Leiden. En de catalogus van 1612 noemt al 762 delen

waarvan 19 handschriften.^^

De Vrije Universiteit heeft aan de bibliotheek, in tegenstelling tot de

meeste andere universiteiten van het begin af aan een heel lage prioriteit

gegeven. Alleen bij de opgestelde instructies en regelingen werd de bi-

bliotheek niet vergeten. Maar een bepaling als 168 van het Organiek

Besluit van 2 augustus 1815, dat is het Koninklijk Besluit dat na de Napo-

leontische Tijd het Hoger Onderwijs regelde, vinden we niet bij de Vrije

9

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen