Wetenschap en rekenschap - pagina 355

A L G E M E N E TAALWETENSCHAP AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

sofie. De beide eerstgenoemden geven elk een deel van de veldlinguistiek en van

de inleiding in de transformationele grammatika."* Het studieprogramma van de

cursus veldlinguistiek is globaal dat van het Amerikaanse „Summer Institute of

Linguistics" (gestart door o.a. K.L. Pike, Ann Arbor), waar toekomstige bijbel-

vertalers worden getraind in taalproblematiek uit de hele wereld en de oplossing

ervan. De cursus omvat tamelijk uitgebreide algemene fonetiek, en de techniek

van het analyseren en beschrijven van nog niet op schrift gestelde talen, waaronder

het maken van een fonologische spelling voor zulke talen. Bij uitstek een prak-

tische cursus, waarmee de Vrije Universiteit een aparte plaats inneemt in het

algemeen linguïstisch onderwijs in den lande; er wordt dan ook een speciaal doel

mee gediend, namelijk de opleiding van die taalkundigen en theologen die voor

Bijbelgenootschap of anderszins in zending of missie in de 3e wereld willen gaan

werken aan bijbelvertaling en/of onderwijs aan de inheemse bevolking. Ook

cultureel antropologen en sociologen maken wel gebruik van deze cursus.

Bij het entameren van deze opleiding als verplicht onderdeel van de docto-

raal-studie algemene taalwetenschap aan de Vrije Universiteit, zat bij Siertsema

echter nog een meer algemene bedoeling voor dan alleen de genoemde. Haar

komst naar de Vrije Universiteit viel namelijk samen met de opkomst van

Chomsky's transformationele generatieve grammatika, waarover straks iets

meer."" Tegen die abstracte opvatting van taalregels en het vele theoretiseren over

hun beschrijving vormde de cursus „Veldlinguistiek" een gezond tegenwicht, door

meer dan één student als een „verademing" bestempeld. Na zich tijdens de cursus

,,Transformationele grammatika" (hier verder afgekort als TG) te hebben ver-

diept in de mogelijke wijzen waarop bekende regelmatigheden in de hun bekende

en reeds lang beschreven talen in een TG-regelsysteem kunnen worden ingepast,

leren zij in de cursus Veldlinguistiek een techniek om in voor hen onbekende talen

zulke regelmatigheden te ontdekken: zij leren er z.g. „discovery procedures". De

gevonden regels worden dan beschreven volgens de „Tagmemics"-methode van

Pike, een z.g. ,,taxonomische" taaibeschrijving, d.w.z. een opsomming en klassifi-

katie van de onderdelen van een taal naar hun inwendige structuren. In deze soort

beschrijving kan men snel zien hoe een taal in grote lijnen in elkaar zit en bij het

leren van zo'n taal gemakkelijk een of ander detail opzoeken. Dit laatste gaat b.v.

moeilijker in het hechte (en door zijn expliciteit ingewikkelde) bouwwerk van

geordende regels die een TG-beschrijving vormt, waarin eerst alle uitzonderingen

worden vermeld voordat de hoofdregel aan de beurt komt.

TAALBESCHRIJVING IN THEORIE EN PRAKTIJK

Zoals boven al bleek is er echter voor de hoofdvakstudenten algemene taalwe-

tenschap ook een verplichte cursus transformationele grammatika. Dit is alleen al

349

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen