Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 380

beschrijving van de natuur der viervoetige dieren, vissen en bloedloze waler-

dieren, vogelen, kionkeldieren. slangen en draken, Amsterdam 1660 ^^

Door de Nederlanders te Deshima werden boeken gelezen en gebruikt

zoals de Nederlandsche Oorlogen van Bor, Amsterdam 1651, P C Hooft,

Nederduitsche historiën sedert de overdragt der heerschappij van Kaïser

Karel V op den koning Philips zijnen zoon, Amsterdam 1654 en Hugo

Grotius, Inleydinge tot de Hollandsche Regtsgeleertheyt beschreven. Delft

1657 Ter lezing en tijdkorting dienden De wonderlijke reizen van FM

Pinto, Amsterdam 1653, Oost Indisch Praatjen, Batavia 1663 en De meest-

vermaarde natuui kundige boeken van Plinius Secundus, 1662

Van Nederlandse boeken die tussen 1641 en 1720 werden uitgegeven

zijn in Japanse bibliotheken nog tenminste 80 exemplaren bewaard ge-

bleven Daarvan kan men het oudste woordenboek noemen, een Dictio

narium Teutomca Latino Gallicum, 760 blz in 1642 te Amsterdam uitge-

geven Voor de tolken die uit de van oorsprong rooms-katholieke stad

Nagasaki kwamen, moet een Latijns-Nederlands woordenboek een goed

hulpmiddel zijn geweest Of moeten we meer denken aan een hulpmiddel

voor een Nederlander op Deshima, die geleerde Latijnse werken las''

Het was aan de Nederlanders verboden om Japans te leren Het Portu-

gees verloor zijn invloed Daarom moesten de Japanse tolken Nederlands

gaan leren In 1671 en opnieuw in 1673 werden de zonen van de tolken in

Nagasaki daartoe speciaal aangemoedigd ^3

Omdat het bezit van Formosa door de Nederlanders een gevoelig punt

was in Japan, is het te begrijpen dat het zeldzame boek '/ Verwaerloosde

Formosa aanwezig is Dat werk geeft immers het „waerachtig verhael,

hoedanigh door verwaerloosinge der Nederlanders in Oost-Indien, het

Eylant Formosa, van den Chinesen mandonjn ende zeeroover Coxinja,

overrompelt, vermeestert, ende ontweldigt is geworden" Het is opmerke-

lijk dat dit werk in vier verschillende bibliotheken voorkomt, twee gedrukt

te Amsterdam in 1672 en twee in 1675

De Azie-atlas van Blaeu (1663), de boeken over Azie, Indie, China en

Japan van Dapper, Nieuhof en Montanus ontbreken evenmin als enkele

medische en sterrekundige werken

Van Nederlandse boeken die tussen 1720 en 1811 verschenen, zijner nog

ruim 300 in Japanse bibliotheken bewaard gebleven De betekenis ervan

dringt in die periode door tot buiten de kring van tolken en regerings-

ambtenaren

Ook in Japan is de 18e eeuw de eeuw der Verlichting en de geleerden

wenden zich hier en daar af van het wereldbeeld van het Japanse confu-

cianisme

Reeds onder invloed van de Jezuïeten kende men in Japan het wereld-

beeld van Copernicus De tolk Kobayashi Kentei werd als christen ver-

dacht en 21 jaar in Nagasaki gevangen gehouden Hij sprak Nederlands,

kwam in 1667 vrij en werd voor zijn dood in 1683 nog een belangrijk

leermeester in wiskunde en astronomie Zijn leerling Seki Shosaburo

364

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen