Wetenschap en rekenschap - pagina 393

DE VRIJE UNIVERSITEIT EN DE G E S C H I E D W E T E N S C H A P P E N

Bakker koesterde hoog gespannen verwachtingen Het leek voor Groen een gou­

den tijd ,,Het succes van uw boek zal groot zijn In twee dagen verkocht onze

vertegenwoordiger met niets anders bij zich dan een prospectus, bijna 800 exem­

plaren Er zijn boekhandelaren, die grif 100 en 200 exemplaren koopen" ^ Het gaf

inderdaad een woord voor de tijd, en helaas begrepen de bezetters dat ook Toen

het hele zetsel al gereed was, verboden zij alsnog de publicatie

Smitskamps activiteiten kwamen nu voorlopig tot stilstand, en misschien is het

voor hem een opluchting geweest Smitskamp vond dat het ogenblik gekomen was

om te kiezen tussen wetenschap en popularisatie Hij had beide beproefd, had

geleerd dat hij ze niet met elkaar zou kunnen combineren, en wist nu wat hem te

doen stond „Mijn populaire boekje over Groen, mijn krantengeschnjf, drongen

mij in een richting, die ik toch eigenlijk niet uit wilde" ^ De beslissing ten gunste

van de wetenschap onderging hij als een bevrijding, en hij heeft er aan vast

gehouden, toen na de oorlog het vragen weer begon schrijf eens wat over het

Wilhelmus, of over vaderlandsliefde, en „daarna regelmatig zoo eens iets op uw

terrein, maar natuurlijk evangeliseerend­apologetisch" * Doch die lijn was in 1941

afgebroken

Toen Smitskamp dus in 1947 zijn intrede deed aan de Vrije Universiteit, had hij al

tamelijk veel geschreven, maar de dissertatie over „Groen van Pnnsteier als

historicus" was zijn voornaamste geloofsbrief als onderzoeker In dat boek is

Smitskamp het meest zichzelf Er klinkt bij hem wel eens een licht verschil in toon

tussen de populaire en de strikt wetenschappelijke geschriften Smitskamp stond

geheel achter de Vrije Universiteit en alles wat zij vertegenwoordigde, ook als hij

met zuivere wetenschap bezig was Hij dankte bij zijn intrede in 1947 zijn ouders,

,,aan wie ik, behalve vele andere, vooral deze verplichting heb, dat zij mij van

jongsaf de liefde hebben ingeprent tot de beginselen, die ook onze universiteit aan

haar onderwijs ten grondslag legt" ' In de dissertatie is dat eveneens duidelijk te

onderkennen, maar Smitskamp veroorlooft zich iets meer afstand Hier ontbreekt

de apologetische draad, die bij voorbeeld in het populaire boekje van 1941 zicht­

baar genoeg is ingeweven om het een cachet van gereformeerd­calvinistisch fa­

miliegebruik op te drukken Schrijft Smitskamp voor een groter publiek, dan heeft

hij vooral oog voor hetgeen in de gereformeerde traditie bewondering afdwingt

De onderzoeker Smitskamp grijpt vaker naar het ontleedmes, en spaart ook de

historicus Groen zijn kritiek met Sommigen dachten dat Groen hem eigenlijk had

teleurgesteld ,,Zwaar werk voor je geweest", schreef zijn vriend A de Fouw ter

gelegenheid van de promotie, ,,en ik heb den indruk, datje bevrediging toch niet

zo bijster groot was Ik bedoel niet over je eigen werk, maar voor watje vond bij

Groen"'

Misschien, als Smitskamp gehoopt zou hebben bij Groen een geschiedbeschou­

wing aan te treffen, waarmee hij zich zonder bijstellingen kon identificeren De

manier waarop Groen historische verbanden legde, was echter de zijne niet

Smitskamp stond daarin zelfs zover van Groen af, dat op dit punt de reconstructie

van Groens denken hem met is gelukt W el is Smitskamp altijd geheel volgeling

387

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen