Wetenschap en rekenschap - pagina 238

C C JONKER

natuur- en scheikunde echter al meer tot zelfstandige wetenschapsbeoefening

gekomen In de terminologie van het voorafgaande is deze scheiding al duidelijk

geworden De beoefenaars van de afzonderlijke gebieden kennen eikaars werk

nauwelijks, ze vergaderen afzonderlijk en publiceren in speciale vaktijdschriften,

die alleen voor hen leesbaar zijn Deze gang van zaken is bijzonder te betreuren,

omdat daarmee de eenheid der wetenschap al meer een hersenschim wordt, zelfs

binnen een discipline Er is echter wel een verbindende zienswijze mogelijk, daar

grote gebieden van de natuurkunde, sterrekunde en scheikunde een theorie, de

atoomtheone, als gemeenschappelijke basis gebruiken (zie ook 2 13) Het gaat

hierbij om uiterlijk zeer verschillende verschijnselen, zoals het gedrag van elec-

tronen in een kristal of een halfgeleider, van ionen in een heet, aards plasma of in

het inwendige van een ster, de opwekking en absorptie van laserstraling, de

bijdrage van electronen in een chemische binding, de wisselwerkingen van rönt-

genstralen of ultra violet licht met de electronen in een atoom of molecuul, de

radiostraling van de waterstofwolken in het heelal, enz

Deze gemeenschappelijke basis maakte ook een intensieve samenwerking moge-

lijk in de gebieden van onderzoek die tussen de natuur- en scheikunde enerzijds en

de biologische en medische wetenschappen anderzijds liggen De namen biofysica,

biochemie, moleculaire biologie, medische fysica, fysiologische chemie en farma-

co-chemie spreken voor zich zelf Behalve de gemeenschappelijke basis gebruiken

deze wetenschappen alle kunstmatig radioactieve stoffen als tritium of kool-

stof-veertien (zie 2 1 1 ) die gesubstitueerd in grote moleculen op de plaatsen van

gewone waterstof of koolstof, door het uitzenden van gamma-straling hun plaats

in het molecuul tijdens reacties gemakkelijk laten volgen

2 1 5 Experimentele methoden

In de wijze van experimenteren zijn grote veranderingen opgetreden ten gevolge

van de wisselwerking tussen de fundamentele beoefening van de wetenschap, die

de technische ontplooiing en innovatie mogelijk maakte en de vernieuwde tech-

niek, die werd toegepast in de volgende fase van de wetenschap Deze voort-

schrijdende spiraaP is van beslissende betekenis geweest voor de ontplooiing van

de natuur- en scheikunde

Vroeger was het gewoonte, dat de voor een proef benodigde instrumenten door de

experimentator zelf werden ontworpen en door hemzelf of samen met de instru-

mentmakers werden gemaakt Behalve bij het frontlinie werk, zoals bij CERN (zie

2 12), worden nu in de meeste gevallen de benodigde instrumenten gekocht en is

het zaak ze op de juiste wijze te completeren of aan elkaar te voegen De meest

geavanceerde apparaten worden de laatste 25 jaar door speciale firma's gemaakt

en voortdurend verbeterd Een belangrijke rol hierin speelt de overal aanwezige

electronica, die de afstandsbediening en aflezing van instrumenten en hun auto-

matisering mogelijk maakt

De grote instrumenten zoals cyclotrons, magnetische spectrografen, massasepa-

ratoren, lineaire versnellers, rekenmachines en radiotelescopen zijn nogal kost-

234

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen