Wetenschap en rekenschap - pagina 172

M KUILMAN

buiten het territorium van de wetenschap, moet ze worden ondergebracht bij het

„metaphysische Verstehen" en de „philosophische Existenzerhellung" (Jaspers).

Intussen betoont Van der Horst zich niet al te enghartig ten opzichte van de

methodologische grenzen die door Jaspers aan het „Verstehen" werden gesteld.

De verwantschap van Van der Horst tot een aantal beoefenaars van de fenome-

nologische anthropologic (Binswanger, Strauss, Von Gebsattel, Zutt) wordt al-

lengs duidelijker. En zo groeit hij geleidelijk aan toe naar de conceptie van een

eigen anthropologische psychiatrie, waarin zijn eigen visie op de wezenskenmer-

ken van het mensbeeld steeds pregnanter gestalte krijgen. Deze persoonlijke

ontwikkeling heeft bij de medewerkers nogal eens een verwarring gesticht die

rechtstreeks verband hield met hun twijfel omtrent de waarde en de toepasbaar-

heid van de anthropologische psychiatrische beschouwingen in het dagelijks kli-

nisch bedrijf De anthropologic die Van der Horst voorstond heeft stellig bijge-

dragen tot een verdieping van het inzicht in de wijze waarop psychogenese,

levensgeschiedenis, levensfase en actualiteit bijdragen tot de verschijningsvorm

van de gestoorde mens. Hij bewoog zich daarbij in de dimensie van de psychody-

namiek. Doch met de anthropologic oversteeg hij deze dimensie als het ware,

schiep hij ruimte voor de bevrijding van het gereduceerde mensbeeld. Uit hoofde

van haar holistisch karakter is de anthropologic bij uitstek toegerust tot het vast-

stellen van de grenzen en beperkingen der onderscheiden methoden, modellen en

dimensies, overigens met respect voor hun wetenschappelijke waarden. Het zal

niemand verbazen dat Van der Horst er doelbewust van afziet om zijn ideeën en

onderzoeksresultaten op te nemen in een sluitend, voltooid diagnostisch systeem.

Ook zijn terughoudendheid tegenover de schoolvorming, zoals die bijvoorbeeld

tot stand kwam in de psychoanalyse en in de Daseinsanalyse, is begrijpelijk. Hij is

dan ook doelbewust afgeweken van de weg die sommige van zijn tijdgenoten

bewandelden. Zij lieten zich weliswaar uitleiden uit het inmiddels onbewoonbaar

verklaarde diensthuis van de nosologie, doch met een vrijwillige opsluiting in het

slecht geventileerde luchtkasteel van de Daseinsanalyse dreigden zij van de regen

in de drup te geraken. Van der Horst heeft zijn opvattingen consequent verwe-

zenlijkt in de manier waarop hij de psychiatrie als vak doceerde. Het laat zich

verstaan dat sommige leerlingen de twijfel en onzekerheid die onafwendbaar de

vruchten zijn van de belijdenis en toepassing van de anthropologische leer, moei-

lijk verdroegen. Wie er oog voor heeft kan bij hen dan ook de meest frappante

reactieformaties tegenkomen, zoals die zich bij voorbeeld aftekenen in de keuze

van loopbaan en specialisme.

Strikt genomen heeft Van der Horst dan ook geen school gemaakt, beducht als hij

was voor de simplificaties van het voltooide, gesloten systeem. Dientengevolge is

zijn werk fragmentarisch en weinig overzichtelijk.

Dat de medaille niet zonder keerzijde is werd zojuist reeds even aangeduid bij de

weergave van de reacties van sommige leerlingen. Men kan bovendien in dit

verband nog de vraag opwerpen of de problemen die zich in de jaren zestig

168

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen