Wetenschap en rekenschap - pagina 248

C C JONKER

herkend worden? Binnen deze kring kwamen namelijk nogal verschillende op-

vattingen over de genoemde problemen voor.

Er was allereerst een groep, die aan de letterlijke tekst van de betreffende bijbel-

gedeelten wilde vasthouden. Elke wat ruimere opvatting of interpretatie van de

tekst tastte immers het gezag van de Bijbel aan en zou ook gevolgen hebben voor

de historiciteit van de heilsgeschiedenis in het nieuwe testament. Aansluiting bij

deze zienswijze over de bijbelse openbaring zou betekenen dat in een strakke

frontvorming de overgeleverde waarheden tegenover de neutrale wetenschap

verdedigd zou moeten worden. De nog op te bouwen eigen wetenschap zou de

fouten in de neutrale of ongelovige wetenschap moeten aantonen en het adagium

uit de archeologie: „de Bijbel heeft toch gelijk" bevestigen.

Ten tweede was er een vrij grote groep met een concordistische opvatting, die de

bijbeltekst zoveel mogelijk in overeenstemming trachtte te brengen met het na-

tuurwetenschappelijk wereldbeeld. De natuur en de bijbel zijn immers beide

ontstaan door de uitdrukkelijke wil van de Schepper. Zij kunnen dus geen onder-

ling strijdige gegevens opleveren. De scheppingsdagen uit Genesis 1 worden

opgevat als tijdperken van grote lengte, zodat er ruimte komt voor de lange

geologische tijdperken en de grote ouderdom der aarde. Een overeenkomstige

aanpassing voor het paradijsverhaal is echter minder eenvoudig.

In de derde plaats was er een meer gedifferentieerd standpunt dat vele beoefe-

naars van de natuurwetenschappen aansprak. Onder handhaving van de eigen

opvatting in zaken van de christelijke levens- en wereldbeschouwing wilden zij de

verbinding met de wetenschappelijke wereld niet verbreken. De methoden van de

natuurwetenschappen berusten op de orde en de wetmatigheden in de natuur en

de resultaten die ermee verkregen worden verschillen niet voor gelovigen en

niet-gelovigen. De interpretatie van de theorieën, gebouwd op de experimentele

gegevens, kan echter nog wel verschillen, vooral als hierbij vragen over de waarde

van de verkregen kennis optreden. De verschillen met de „neutrale" wetenschap

komen tot uiting in de kritiek op de gangbare natuur-filosofische stromingen.

Deze zienswijze is verwant met de opvattingen van H. Bavinck", die de geologi-

sche problemen echter op concordistische wijze probeerde op te lossen. Hij ge-

bruikt, in tegenstelling tot J. Woltjer, expliciet de uitdrukking „Christelijke we-

tenschap" voor de aanduiding van zijn standpunt.'*

De vier hoogleraren van de nieuwe faculteit behoorden tot de laatst genoemde

groep. Zij waren gerecruteerd uit de studenten van orthodoxen huize, die aan de

rijksuniversiteiten hadden gestudeerd. Hoe moeilijk en verwarrend de situatie

voor deze studenten omstreeks 1930 was, blijkt uit de beschrijving van G. Pu-

chinger.'"*

3.2. Het standpunt van de wis- en natuurkundige faculteit

In 1930 begint de toen nog als Wis- en Natuurkundig aangeduide faculteit haar

244

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen