Wetenschap en rekenschap - pagina 280

J. LEVER/L. VLIJM

In de laatste jaren is onderzoek gestart naar de regulatie en energiekosten van de

stikstofbinding. De regulatie van het verbruik van de voedingsstoffen bij bacteriën

van het geslacht Rhizobium bleek af te wijken van dat bij de meeste andere

bacteriën.

Het tweede deelthema heeft betrekking op de anaerobe respiratie: het proces

waarbij een andere verbinding dan zuurstof als uiteindelijke waterstofacceptor bij

de ademhaling dienst doet. Eerst werd slechts de nitraatreductie onderzocht:

regulatie van de vorming van nitraatreductase, betekenis van ijzer en molybdeen

bij de nitraatreductie en het precieze verloop van de ademhaling bij nitraatrespi-

ratie (De Groot, Schulp, Van Hartingsveld, Oltmann, Van der Beek). Met name

voor de analyse van de samenstelling van ademhalingsketens zijn de in 1978

verkregen computerfaciliteiten van groot belang.

Onlangs werd het programma uitgebreid door ook denitrificatie (reductie van

nitraat tot stikstof) in het onderzoek te betrekken, terwijl momenteel ook aandacht

wordt gegeven aan de fumaraatreductie. Dit laatste proces speelt een rol bij

anaerobe bacteriën die suikers omzetten in succinaat dan wel propionaat. Merk-

waardig is dat bij al deze bacteriën ondanks hun anaerobe karakter toch een

ademhalingsketen voorkomt. Reductie van fumaraat gaat gepaard met een hogere

energieproductie. Daarin ligt de verklaring voor de zeer grote groei-opbrengst van

dit soort bacteriën. De aanwezigheid van een ademhalingsketen geeft ook de

mogelijkheid tot reductie van nitraat: eveneens een onverwachte eigenschap voor

anaerobe bacteriën.

Het derde deelthema betreft onderzoek naar de regulerende rol van zuurstof in de

stofwisseling van microörganismen (De Vries). Zuurstof heeft een sterke invloed

onder meer op eerdergenoemde processen als stikstofbinding en nitraatreductie.

Ook wordt de invloed van zuurstof op microaerofiele bacteriën (die optimaal

groeien bij lagere zuurstofspanning dan die van de lucht) bestudeerd. Milieus met

dergelijke omstandigheden komen veel voor in bv. bodem, huid en mondholte. Bij

onderzoek is gebleken dat de stofwisseling van deze bacteriën in een aantal

opzichten lijkt op die van anaerobe bacteriën. Bij verbruik van zuurstof worden

toxische zuurstofmetabolieten gevormd die de groei bij hogere zuurstofspannin-

gen remmen. Bij aerobe bacteriën zijn enzymen aanwezig die deze stoffen ontle-

den.

Uit het bovenstaande blijkt dat door de toevoeging van onderzoek over stikstof-

binding dat over de biologische stofkringloop een sterk accent krijgt. Tevens is

duidelijk dat waar de nadruk wordt gelegd op de invloed van voedings- en

omgevingsfactoren, het onderzoek zich in oecofysiologische richting ontwikkelt.

Deze beide tendenties zullen in de komende jaren versterkt doorwerken.

In de tweede projectgroep was tot 1977 het centrale onderzoeksthema gericht op

de bestudering van een bijzondere klasse van bacteriële toxinen: de bacteriocinen.

Dit zijn toxinen met een eiwitstructuur. Ze worden door vele bacteriën geprodu-

276

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen