Wetenschap en rekenschap - pagina 408

J G KNOL

crisis. Omdat de idee van ,,crisis" later in deze studie weer opduikt, zullen in dit

hoofdstuk ook enkele opmerkingen worden gemaakt over dit,,crisisverschijnsel".

Aan het einde van dit hoofdstuk volgt dan een overzicht van wat verder in deze

studie ter sprake zal worden gebracht.

2. ]Vat is geschiedenis van het economisch denken?

Men kan ten aanzien van de geschiedenis van het economisch denken meerdere

benaderingen onderscheiden.

In de eerste plaats kan men de geschiedenis van de vakwetenschap zien als de

historische ontwikkeling van economische theorieën.

In de loop der tijd verschijnen er monografieën over onderwerpen als de verhou-

ding van waarden en prijzen, de lonen, de interest enz. In dit soort studies vindt

men een beschrijving van de in het verleden gegeven verklaringen van deze

economische verschijnselen'.

In de tweede plaats kan men zich bij de beschrijving van de geschiedenis van de

economie concentreren op de economisten zelf. De geschiedenis geeft dan de

indruk van een beeldengalerij waarin de „grote mannen van het vak" zijn opge-

nomen. Hun leven en werken in hun tijd staan centraaP.

In de derde plaats kan men bij de geschiedenis van de wetenschap het economisch

denken zelf tot uitgangspunt nemen. De geschiedenis is in deze zienswijze een

systematische rangschikking van scholen en stelsels.

Hierbij kan men twee varianten onderscheiden. In de éne variant vindt men een

vermelding van allerlei opvattingen, meningen en tegenstellingen tussen de di-

verse scholen. Een voorbeeld van deze methode vindt men in het voor de tweede

wereldoorlog veel verbreide boek van Charles Gide en Charles Rist, A History of

Economie Doctrines^

Na de tweede wereldoorlog is er een andere variant verschenen en wel onder

invloed van het monumentale werk van Schumpeter, History of Economie Analy-

sis, waarin de geschiedenis van het economisch denken wordt beschreven als een

evolutie van het analytisch denken. Deze variant heeft een bijna absolute heer-

schappij verworven. De geschiedenis is een beschrijving en verklaring van de

„technische" groei in de theorie. In het theoretisch-bezig-zijn met de economische

verschijnselen vindt men een toename van het analytisch vermogen. Er is een

proces gaande van „error" naar „truth"; men is op weg naar de ware kennis via een

reeks van methoden en technieken om economische problemen op te lossen. Alle

ontwikkelingen worden positief gewaardeerd als er sprake is van een „technische"

groei van het analytisch vermogen".

In deze studie vindt men een iets andere optiek. De gedachtengang is dat men in de

ontwikkeling van een wetenschap een „worsteling" van een centraal idee kan

opmerken. Er zijn in de loop der tijd fasen te onderscheiden waarin één unifor-

merend principe als norm wordt verheven. Naast de ,,technische" vervolmaking

402

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen