Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 298

de volgorde van de wapens, evenals het uitraderen van de drie wapens,

gebeurd is tijdens het vervaardigen

Gebedenboeken, of getijdenboeken, werden vaak gemaakt ter gelegen-

heid van een huwelijk Werd het fraaie boekje, dat nu in het bezit van de

V U Bibliotheek gekomen is, gemaakt ter gelegenheid van het huwelijk

van een dochter van Marie de Bonniers'' En waarom werd tijdens het

vervaardigen het plan veranderd en haar wapen verwijderd'' Dat niet

tweemaal het wapen van Jeanne de Lannoy opgenomen kon worden is

duidelijk, perkament was te kostbaar om te verspillen, fouten werden

uitgeradeerd en het perkament opnieuw gebruikt Dankzij moderne foto-

grafische hulpmiddelen kon een stukje verdwenen geschiedenis weer ge-

lezen worden, voor de interpretatie ervan is een nader archiefonderzoek

nodig

Op de schutbladen van oude boeken vindt men vaak nadere bijzonder-

heden over het boek of over de eigenaar en zijn familie Was dat ook hier

het gevaP Het eerste schutblad is beschreven geweest en grondig gera-

deerd Het handschrift dat op de ultraviolet-foto van deze bladzijde te zien

is, is geen boekschrift, zoals de rest van het manuscript De ultraviolet-op-

name voegt een raadsel toe, daar de tekst onleesbaar is (Afb 6)

Behalve een antwoord op de vraag voor wie dit boekje gemaakt is, zou

men ook graag willen weten wanneer dit ongeveer gebeurd is Uit het feit,

dat er een wapen van een dochter in het boekje geweest is, blijkt, dat het

niet voor het huwelijk van Marie de Bonniers gemaakt is, zoals in de

catalogus van Van Gendt staat, maar moeten we een latere datum aanne-

men De gegevens van het handschrift wijzen ook op een latere datering

In de vijftiende eeuw waren gebedenboeken de meest populaire boeken

onder de leken men vindt ze meestal m een bepaalde vorm, de Livres

d'Heures of getijdenboeken Wanneer de boekdrukkunst wordt uitgevon-

den, wordt de nieuwe techniek ook toegepast op de getijdenboeken, aan-

vankelijk ziet men dat deze boekjes hun gotische vormgeving bewaren, ze

worden gedrukt met de oude gothische letters en versierd met met de hand

ingekleurde houtsneden en hoofdletters In 1524 drukt de Parijse drukker

Simon de Colines voor het eerst een Livre d'Heures in moderne vormge-

ving, ontworpen door Geoffroy Tory Deze gebruikt de omstreeks 1500 m

Italië ontworpen moderne lettertypen, namelijk de romein en de cursief

HIJ gebruikt ook typografische hoofdletters, die versierd zijn met ranken,

ook deze letters zijn ontleend aan Italiaanse voorbeelden, zij het dat Tory

uitsluitend vegetatieve elementen gebruikt Zijn titelranden zijn, evenals

zijn Italiaanse voorbeelden, opgebouwd uit architectonische elementen, en

met meer zoals m de gotische boeken uit ranken en drolerieen

De moderne letters, de romein en de cursief, zullen in de loop van de 16e

eeuw in de boekdrukkunst de oude lettertypen gaan vervangen, het eerst in

Latijnse teksten, vervolgens ook in het Frans, Engels en Italiaans, in het

Nederlands en het Duits houden de oude letters nog het langst stand ^

Een van de grote bevorderaars van het gebruik van de moderne letters

282

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen