Wetenschap en rekenschap - pagina 363

ALGEMENE TAALWETENSCHAP AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

semantiek" Maar werkelijke grondvragen komen er niet aan de orde

34 F W Grosheide, J H Landwehr, C Lindeboom en J C RuUmann (red ). Christelijke

Encyclopaedie voor het Nederlandsche Volk 5 dln , Kampen, J H Kok, 1929 dl V

35 B Siertsema, Taal, in FW Grosheide, CP van Ilterzon en J Oveidum (red).

Christelijke Encyclopedie, dl VI, Kampen, J H Kok 1956-1961, 2e dr

36 Vgl ook de ervaringen van de schrijvers in de bundel van WA Smalley and others.

Orthography Studies, (United Bible Societies, London 1964) „Some peoples have

developed an enormous emotional attachment to their writing system as a symbol of

their cultural unity" The attachment to a writing system may be such that edu-

cational advantages, and particularly advantages for the following generation, will be

scuttled in favor of holding on to an orthographic tradition from the past The tenacity

of English-speaking peoples in holding on to their spelling is a notable example"

(WA 5ma//ey, Writing Systems and their Characteristics p 14) En

„It is difficult to measure the cultural pressure of an orthographic system which is

employed by a dominant cultural group" „The very arbitrary character of any

orthography seems to increase its endearment to the people Sometimes the more

awkward it is, the greater is its sentimental value" (E A Nida, Practical Limitations to

a Phonemic Alphabet, pp 23, 30)

37 DM Bakker en GR W Dibbets{Ted) Geschiedenis van de Nederlandse Taalkunde,

Den Bosch, Malmberg, 1977 pp 144-145

38 Zie o a O Jespersen, Progress in Language, London, Sonnenschein, 1894 Deze

taalkundige was van mening dat taalvormen ingewikkelder waren naarmate ze verder

terug lagen in de tijd, en dat taalverandering altijd grotere eenvoud tot resultaat had —

zijn voorbeeld daarbij was het Engels geen naamvallen weinig werkwoordsuitgan-

gen geen woordgeslacht — een hoog ontwikkelde taal volgens Jespersen

39 Het was zijn diesrede (1934) uitgegeven bij Paris, Amsterdam 1935 De Senaat

schreef

,,I v m zijn consequenties zal dit voorschrift omtrent de buigings-n leiden tot taaiver-

warring De taal zal inboeten aan geschiktheid om te dienen als litteraire taal, als taal

voor wetenschap en recht, ook als taal voor den godsdienst Voor de nieuwe bijbel-

vertaling waaraan in de laatste jaren ernstig gewerkt wordt, zal de voorgestelde

nieuwe schrijfwijze zeer bezwaarlijk kunnen dienen" Het stuk eindigde met de me-

ning dat aan het voorschrift betreffende de buigings-/? , een principieel onjuiste taal-

beschouwing van een uiterst radicale richting ten grondslag lag" (J Wille, op cit p

70)

40 ,,Toen door de „Tachtigers" de omwenteling in de letterkunde was uitgeroepen en

opgang maakte was het zo verleidelijk, op de nabij gelegen gebieden van taalweten-

schap en taalonderwijs het voorbeeld te volgen, revolutie wekt revolutie Het vele,

dat de litteraire beweging, die omstreeks 1880 begon en de taalkundige van omstreeks

1890 gemeen hebben, wijst duidelijk op zulk een samenhang Beide zijn geboren uit

de zucht naar individueele levensvnjheid tegenover alle tradities, conventies, voor-

schriften en normen" (J Wille, op cit p 27)

Vergelijk D M Bakker, „In de vrije expressie van de individuele ziel in de concrete

klank ligt hel concentratiepunt van de „taal- en dichterstudies" van „taalmannen" als

Buitenrust Hettema , hun relatie met de beweging van '80. hun weerzin tegen de

als beklemmend ervaren schrijftaal traditie met haar genusonderscheiding en haar

flexie, hun enthousiasme voor spelling vernieuwing in de zin van Kollewijn, hun ont-

357

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen