Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 209

vertrouwde orde, in de schaduw van aanwezig onheil en een dreigende

toekomst vereerd met de naam van ,vader Willem'.

De Vlugt toont echter ook hoe juist in Amsterdam persoonlijke begin-

selvastheid met tolerantie gepaard moest gaan. Dit illustreert opnieuw dat

het Amsterdamse leefkümaat (ook) onder gereformeerden openheid be-

vorderde. De zaak-Geelkerken toont dit nogmaals. Maar dit niet alleen.

De door deze kwestie losgemaakte reacties in den lande tonen hoe achter-

dochtig de V.U.-achterban de relatie Universiteit-Amsterdam volgt en

haar kinderen veelal met tegenzin naar het vrijzinnige Amsterdam laat

vertrekken. De gereformeerden zijn bevreesd dat de kleine gereformeerde

gemeenschap in Groot-Amsterdam en, daarmede, de V.U. hun gerefor-

meerd karakter verliezen.

In 1926 ontstaat een conflict binnen de Gereformeerde Kerk. Ds. Geel-

kerken, een oud V.U.-student, en de Kerkeraad van de Gereformeerde

Kerk van Amsterdam-Zuid worden uit de Gereformeerde Kerken gezet.

De kwestie brengt de V.U.-gemeenschap in grote beroering. Drie profes-

soren en één lector delen de visie van ds. Geelkerken. Er wordt een com-

missie ingesteld om te onderzoeken of hun houding met artikel 2 in strijd

is.^* Ten tijde van de Doleantie leidde de tweespalt binnen de kerk ook

binnen de V.U. tot een scheiding der geesten, dit keer echter niet, al blijven

de gemoederen onrustig.^^ Ook de hoogleraren die Geelkerken niet toe-

gedaan waren, zagen in de gevolgde procedure een aanslag op hun per-

soonlijke vrijheid: gold nu dat „vrij van kerk" wél als het de Hervormde,

maar niet als het de Gereformeerde kerk betrof?*'"

De kwestie werpt een schaduw op de viering van het 50-jarig bestaan van

de V.U. Gedurende het studiejaar dat aan het jubileumjaar 1930 vooraf

gaat, tijdens het rectoraat van Geelkerkiaan prof. H. J. Pos, zijn er wat

strubbelingen die binnen eigen kring blijven.^^ Mede door deze strubbe-

lingen laat RuUmann, de geschiedschrijver van de 50-jarige V.U., een

bezorgd geluid horen: „toch valt het feit niet te loochenen, dat er op de

periode van het eerste heroïsme in onze Gereformeerde actie een deca-

dentie-periode is gevolgd, en dat er in onze dagen allerwegen een syncre-

tische neiging opkomt tot verflauwing der grenzen".^^

De angst voor een verflauwing der grenzen en huiver studenten aan het

vrijzinnige Amsterdam bloot te stellen komt goed tot uitdrukking in de

reactie van een Friese correspondent: „Er wordt hier verteld dat „de

studenten" der V.U. Dr. Geelkerken gister (Zondag) ovaties gebracht

hebben, van en naar de kerk... . Een drietal jongelui die Sept. a.s. naar de

V.U. zouden gaan studeren, worden daar door hunne ouders „niet aan

gewaagd"."^^

Voor de V.U.-achterban in den lande is het ongetwijfeld vaak moeilijk

geweest hun kinderen naar een stad te sturen die „zoo pertinent weigert

den standaard van goed en kwaad, door de anti-revolutionairen gesteld, te

erkennen", terwijl het voor de gereformeerde Amsterdamse ingezetenen

juist voor de hand lag de eigen grenzen wat ruimer te trekken.

193

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen