Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 21

bibliotheek en de hortus botanicus. Het grootse Leidse gedenkboek bevat

bovendien een uitstekende bibliotheekgeschiedenis over de eerste eeuw

door Elfriede Hulshoff Pol.^

Brummel heeft de vrouw als beoefenaar van de bibliotheekgeschiedenis

niet in zijn toekomstvisie betrokken. Naar de mate waarin zij een grotere

plaats in de bibliotheek zal gaan innemen, kan van haar ook een grotere

bijdrage aan de bibhotheekgeschiedenis verwacht worden. Een docente

aan een bibliotheekschool schreef in 1976 reeds een proefschrift over de

bibliotheek van Gouda.^

Verschillende onderdelen van de bibliotheekgeschiedenis vinden we

verborgen in bundels en tijdschriften.i" Ook moet men de publikatie van

de jaarverslagen van de grote bibliotheken niet vergeten. Het is waar dat

een algemeen Nederlandse bibliotheekgeschiedenis ontbreekt, maar dat

geldt ook voor een algemene geschiedenis van het wetenschappelijk on-

derwijs en onderzoek in Nederland. Binnen het spectrum van de cultuur-

geschiedenis hebben de geschiedenis van bibliotheken en ook die van de

universiteiten en de wetenschapsgeschiedenis maar een bescheiden plaats.

Het is in ieder geval de taak van de bibliothecaris, ook al is hij manager

geworden, om zorg te dragen voor de bibliotheekgeschiedenis, door zelf te

schrijven, en door medewerkers aan te sporen een deel van hun tijd daar-

aan te geven.

2. Beginsel en begin

Nederland is altijd een land van minderheden geweest. Er is geen eensge-

zinde meerderheid zonder compromissen te vinden. Wel zijn er minder-

heden geweest die een dominerende invloed uitoefenden. Als deze

machtsuitoefening te knellend werd, eisten de achtergestelden echter hun

rechten op.

In de circulaire die op de dag van de oprichting der Vereeniging voor

Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag, 5 december 1878 te

Utrecht, verscheen, werd op het gevaar gewezen dat „geheel het corps

onzer staatslieden, rechtsgeleerden, artsen, letterkundigen en natuurbeoe-

fenaars, met al den invloed waarover zij in den lande beschikken, zich

keeren tegen onze beginselen, en apostelen worden van een naturalisme,

dat ten slotte alle geestelijke leven vermoordt".^^ Dit corps van afgestu-

deerden was niet erg groot. Te Leiden en Utrecht studeerden ongeveer 400

studenten en te Groningen bijna 200. Het Latijn bleef in gebruik. Er was

geen hoger onderwijs in de economie, techniek of landbouw. Er was vrijwel

geen enkele hoogleraar van katholieke, joodse of gereformeerde overtui-

ging en in het geheel geen vrouwelijke hoogleraar of vrouwelijke student.

Een minderheid oefende bijna alle officiële wetenschappelijke macht uit.

De Amsterdamse predikant dr. Abraham Kuyper trad 1 april 1872 als

hoofdredacteur van het dagblad De Standaard op en vanaf die datum

5

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen