Wetenschap en rekenschap - pagina 446

J G KNOL

4. Kern van de radicale economie

Hoewel er in radicale kringen allerlei accenten zijn waar te nemen, kan men stellen

dat men het over de volgende kritiekpunten op het neo-klassieke paradigma eens

is:

a. in het neo-klassiek denken wordt geen speciale aandacht geschonken aan de

typische kapitalistische kenmerken van de bestaande economische orde. Deze

orde wordt gekenmerkt doordat er voor de markt wordt geproduceerd en de

arbeidskracht tot een waar (een commodity) is geworden; bovendien wordt

geen rekening gehouden met de beslissende rol van multinationals en mono-

polies waardoor de neo-klassieke prijstheorie hopeloos verouderd is.

b. de exclusieve aandacht van de neo-klassieken voor de studie van allocatiepro-

blemen ten koste van de analyse van de inkomensverdeling; door deze exclu-

siviteit blijven verschijnselen als macht, uitbuiting en vervreemding buiten

beschouwing.

c. een star vasthouden aan het datumkarakter van de preferenties van de consu-

menten, van het maatschappelijk kader en van het politieke krachtenveld in de

samenleving.

d. tenslotte verwijt men de neo-klassieken dat men in de analyse niet bereid is om

totale veranderingen van het bestaande systeem te bestuderen.

In de praktische toepassing gaat de voorkeur uit naar een decentralisatie van de

beslissingsmacht in het economische en sociale proces. Men hoopt door deze

decentralisatie een situatie te bereiken waarin de mens tot zijn recht kan komen.

De radicale economie ademt een duidelijke humanistische geest, in deze zin dat

allerlei vernieuwingen moeten leiden tot een beter en menswaardiger bestaan dan

mogelijk is in een samenleving die geleid wordt door neo-klassieke beginselen.

Het is in overeenstemming met de geest van dit radicalisme dat men vooral oog

heeft voor kwalitatieve aspecten en minder aandacht voor kwantitatieve proces-

sen.

Frey heeft er terecht op gewezen dat de Europese nieuw-linksen niet veel te bieden

hebben. Men baseert zich veelal op Marx en wel in die mate, dat de onderscheiden

studies veel meer het karakter aannemen van uittreksels en verzamelingen citaten

uit de werken van Marx, dan dat er oorspronkelijke ideeën worden gelanceerd. Dit

in tegenstelling tot Amerikaanse radicale economen die de vergelijking — qua

niveau — met de neo-klassieke economisten zeer goed kunnen doorstaan".

Men vindt in de radicale richting vaak dat men concrete samenlevingen onder-

zoekt om aan te tonen hoe machtsfactoren van invloed zijn op het economisch

gebeuren. Allerlei verschijnselen die vroeger buiten de analyse werden gehouden,

worden nu tot het veld van onderzoek gerekend. Bepaalde oorlogen zijn terug te

brengen tot het streven van kapitalisten om hun winsten op niveau te houden. De

energiecrisis wordt in verband gebracht met de oorlog in Vietnam. En zo zijn er

reeksen van interessante betrekkingen te signaleren waarvoor de radicalen menen

440

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen