Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 311

Jacques B.H. Alblas

Een zondagsschilder maakt een christenreis

Een achttiende-eeuwse Nederlandse

bewerking van ,The Pilgrim's Progress'

In de Bibliotheek van de Vrije Universiteit bevindt zich een opvallend

handschrift, dat een voorname plaats inneemt in de Bunyancollectie van

de bibliotheek.^ Werd de basis daarvan al voor de tweede wereldoorlog

gelegd, de collectie is vooral in het recente verleden sterk gegroeid. Met

name het aantal en de verscheidenheid van Engelse edities van Bunyans

beroemdste boek, The Pilgrim's Progress, trekken de aandacht.

Hoe zou de ketellapper van Bedford — want dat etiket krijgt Bunyan

sinds de Romantiek met grote hardnekkigheid opgeplakt — ooit hebben

kunnen vermoeden dat dit boek Engeland en de wereld zou veroveren. En

dat uitgerekend dit boek dat zou doen. In 1678 verschijnt het in London.

Vier jaar later wordt de eerste vertaling op de markt gebracht, in Neder-

land, door Joannes Boekholt in Amsterdam. Talloze edities in zeer veel

talen zullen volgen.

In Nederland beleeft het boek bij Boekholt in vijf jaar evenzoveel

drukken. In die vijfjaar wordt het ook uitgegeven door J. van Poolsum in

Utrecht.^ Deze zes uitgaven vormen het begin van een stroom van ruim

honderdvijfentwintig edities. De meeste verschijnen in de tweede helft van

de negentiende eeuw. Daarvoor en daarna is de stroom minder breed. Er

zijn veel eenvoudige uitgaven en uitgaafjes bij, die in veel gevallen met

enkele primitieve illustraties zijn verlucht. Na 1860 komen we ook luxe

uitgaven tegen.^

Hoe zou, zo vroegen we ons af, de meesterdromer, om een andere

gehefde benaming voor Bunyan te gebruiken, ooit hebben kunnen ver-

moeden dat zijn boek de wereld zou veroveren. Hoe zou hij bijvoorbeeld

hebben kunnen vermoeden dat een Rotterdamse zondagsschilder er in de

achttiende eeuw mee aan de slag zou gaan, er een versie met ruim dertig

aquarellen van zou maken. De maker spreekt in het register bescheiden

van een „Boeckje". De titelpagina vertelt ons dat hij het schilderde en

schreef „tot ROTTERDAM, in Den Jaren Onses Heeren. MDCCLXIX"

(Afb. 1).

295

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen