Wetenschap en rekenschap - pagina 392

A TH VAN DEURSEN

Stafleden tegenover de universiteit en het vak geschiedenis een totaal andere

geworden Als de Vrije Universiteit een volgend jubileum haalt, en bovendien nog

lust zal hebben dat te vieren, zal ongetwijfeld een nadere onderverdeling van dit

tijdvak gegeven worden Voor ons echter is het toch in de eerste plaats de tijd van

de levende generaties We ontmoeten mensen die nog in vol bedrijf zijn, en wier

arbeid nog lang niet is afgesloten Terughoudenheid, beknoptheid en concentratie

op hoofdpunten worden dringende vereisten

Voor het eerste decennium na 1945 geldt dat natuurlijk het minst Zien we al in de

jaren vijftig nieuwe hoogleraren optreden, die nog in goede welstand verkeren, en

veel aan hun oeuvre kunnen toevoegen, tot die oudere tijd hebben we toch redelijk

afstand gewonnen Het is ook nog goeddeels de oude Vrije Universiteit, klein,

knus, Kuypenaans Tussen de gereformeerden beweegt zich een enkele hervorm-

de, maar voor vnjgemaakten is geen plaats De Vrije Universiteit blijft een beslo-

ten kring, in een beperkte ruimte Het blijkt treffend bij de vervulling van de

vacature-Van Schelven De historische sectie had onder haar leerlingen thans een

duidelijke gegadigde Smitskamp Op hem viel dan ook de keus, zonder veel

tegenspraak of discussie Onder de mogelijke andere kandidaten waren de meest

serieuze nog altijd H J Smit en J C H de Pater, die beide de zestig dicht genaderd

waren

Smitskamps benoeming was vanzelfsprekend, en tegelijk ook weer onlogisch Zijn

specialisatie lag in de negentiende eeuw en toch bezette hij althans tot Goslinga's

afscheid de leerstoel voor geschiedenis voor 1648 Men nam de beste historicus, en

liet hem in afwachting van Goslinga's emeritaat in de middeleeuwen parkeren

Reeds voor zijn promotie in 1940 tekende Smitskamp zich af als een coming man

Van Schelven verschafte hem een tijdelijk assistentschap — een zeldzaamheid

destijds — en moedigde hem voortdurend aan door te zetten met zijn promotie

Ook buiten de Vrije Universiteit echter viel hij spoedig op Eerder vroegen wij ons

af of de geschiedenis werkelijk weinig leefde onder het gereformeerde volk of dat

de schaarste aan populaire historische lectuur misschien wees op een gebrek aan

producenten De ervaringen van de jonge Smitskamp bevestigen de laatste on-

derstelling Als men hem eenmaal ondekt heeft, komen van alle kanten verzoeken

tot medewerking binnen Smitskamp gaat publiceren in de Reformatie en in

Anti-Revolutionaire Staatkunde Hij levert bijdragen voor Oranje-nummers van

de Standaard Hij houdt radiolezingen voor de NCRV, verzorgt spreekbeurten

voor kiesverenigingen, en levert Groen-citaten voor scheurkalenders De oude

Postmus, van de Standaard, schreef Smitskamp in 1935 zelfs, dat hij er over dacht,

hem in zijn testament een bedrag na te laten „ter bevordering der calvinistische

geschiedschrijving in Nederland, dit onder goedkeuring, of medewerking of

raadpleging, van prof dr A A van Schelven" '

Vooral na mei 1940 nam de vraag naar populaire geschiedschrijving toe De

Duitse bezetting deed velen troost zoeken in de geschiedenis Smitskamp kwam

aan deze behoefte tegemoet met een boekje dat had moeten verschijnen onder de

titel „ Wal heeft Groen van Pnnsterer ons vandaag te zeggen'^" De uitgever Bert

386

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen