Wetenschap en rekenschap - pagina 151

DE J U R I D I S C H E F A C U L T E I T (1880-1980)

digheid werd door zijn eigen schuld wel eens als koppigheid uitgelegd en buiten-

staanders trof meer zijn afgemetenheid dan de daarnaast en daarboven aanwezige

hulpvaardigheid en behoefte aan vertrouwen.

Zijn betekenis heeft niet gelegen in wat tamelijk pretentieus maar toch wel raak

grensverleggend onderzoek moet worden genoemd. Hij was een man van reguliere

opvattingen. Hij behandelde het liefst, geen geschiedfilosofie biedend zo min als

archiefonderzoek bedrijvend, ofschoon men van iemand zo historisch geschoold

als hij het had kunnen verwachten, meer algemene onderwerpen in losse samen-

hang . Thorbecke waardeert hij. Kuyper ligt hem niet, ondanks geuite lof Een wat

vergeten ethisch rechtsgeleerde, de hoogleraar Gratama is, via zijn eigen leer-

meester in Utrecht B.C. de Savornin Lohman, een man naar zijn hart, zelfstandig,

geen systeembouwer, weinig gewaardeerd omdat hij ook met weinigen overeen-

stemde. Het autoritaire lokte Scholten als hij het eens was met wat het inhield; toch

klaagde hij ook over het gebrek aan democratie wanneer hij meende dat zijn

opvattingen geen bijval vonden. Zijn instelling was nationaal en het reeds ge-

noemde buitengewoon hoogleraarschap in het staatsrecht aan de Koninklijke

Militaire Academie was gaarne aanvaard met een rede over 1813, vrucht der tijden

(1963). Hij huldigde de gedachte der Christelijke volkseenheid, was steeds voor

verdieping van de volksgeest, moest van splitzucht niets hebben, aanvaardde de

Bijbel op de openbare school en kon eigenlijk het best als een lastig democraat

worden gekarakteriseerd die op het gezag gesteld was, als een autoritair indivi-

dualist die gaarne in zijn betoog tegenspraak uitlokkende uitspraken deed; of hij

ze tenslotte overeind hield was een tweede. Illustratief voor zijn methode is dat hij

het dualisme van Kroon en Staten Generaal in ons staatsrecht aanvaardend,

beduchtheid uit voor een overheersen van het Parlement en zonder de kwestie te

beslissen de mogelijkheid ook van een koninklijk kabinet vermeld.

Doceren, niet onderzoeken en evenmin een universiteit besturen, al onthield hij

zich nooit van gevraagde medewerking, zat hem in het bloed. Voor zijn studenten

was het onderricht aantrekkelijk; hij was als kweekschooldirecteur vermaard om

zijn lessen; in Leiden, Breda en Amsterdam zou het niet anders wezen. De

taalbeheersing liet weinig te wensen over, het betoog werd met zekere klem,

zonder hapering gebracht. Ten diepste was hij op saambinding en harmonie

gesteld, al kon hij eenzijdig bij grotere en kleinere twistpunten aan één oplossing

vasthouden. In de kwestie Nieuw Guinea, terzake van de mammoetwet, als het

ging om naleving der bepalingen met de onderwijsvrijheid samenhangend, of over

de getallen vereist voor schoolstichting, gaf hij geen kwartier. In zijn verwerking

van het socialisme maakte hij soms de indruk, in strijd met zijn toch wel sensibele

natuur, aan maatschappelijke nood voorbij te zien. Wie hier van hardheid zou

willen spreken, bedenke dat hij eerst na zijn laatste college medisch advies inwon,

omdat hij weigerde zijn werk ontijdig te beëindigen.

Toen H.D. van Wijk (1915-1976) in 1955 als lector in het Nederlandse admini-

stratief recht en het bestuursrecht benoemd werd, had hij reeds een gevarieerd

147

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen