Wetenschap en rekenschap - pagina 175

G E S C H I E D E N I S VAN DE PSYCHIATRIE AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

Van der Horst zich uitdrukkelijk van de ontologische benadering die we in het

bijzonder bij een aantal Daseinsanalytici aantreffen In hun pogingen om „het

wezen" van de (gestoorde) menselijke existentie te doorgronden komt het nogal

eens tot de conceptualisering van een autochtone onherleidbare en statische ont-

werpstructuur, c q „Daseinsordnung" Het is duidelijk dat de onderhavige op-

vattingen gemakkelijk voeren tot een star en gesloten mensbeeld Van der Horst

verbindt het centrale thema van zijn anthropologische visie met de mogelijkheid

om in vrijheid te kiezen en dientengevolge met schuld te leven Hij verzet zich

tegen de deterministische, lotmatige bepaling van het wereldbeeld Maar wanneer

hij met zijn anthropologische bagage de kliniek betreedt dan is het net alsof hij in

de ontmoeting met zijn patiënten aarzelt om een normatieve visie uit te dragen

Aarzeling blijkt in de eerste plaats uit de door hem nooit ondubbelzinnig beant-

woorde vraag of een levensontwerp nu in vrijheid wordt gekozen dan wel door

uiteenlopende voorwaarden als een soort script in het draaiboek van onze exi-

stentie vastgelegd Opmerkelijk is voorts dat Van der Horst ten overstaan van de

patient zeer terughoudend is ten aanzien van de precisering van zijn eigen

anthropologische visie Ofschoon hij zich in zijn geschriften bij herhaling uit-

spreekt voor een christelijke anthropologic, is de uitwerking ervan niet altijd in

even heldere bewoordingen weergegeven Het is verder ook opmerkelijk dat hij op

de vraag naar de relatie tussen mensbeeld en geestelijke gezondheid of ziekte,

slechts aarzelende antwoorden weet te formuleren Het lijkt wel alsof zijn be-

duchtheid voor de binding aan een gesloten mensbeeld en zijn eigen existentiële

twijfel hem weerhouden van al te stellige uitspraken Ook zijn reserve tegenover de

Wijsbegeerte der Wetsidee als een gesloten filosofisch systeem en zijn afkeer van

een dogmatisch stelsel kunnen in dit licht begrijpelijk worden

De voorafgaande uitwijding over de betekenis van de anthropologische psychia-

trie in de geschiedenis van de Valeriuskliniek mag bij de lezer intussen niet de

indruk achterlaten dat de activiteiten daar zich beperkten tot bespiegelingen In de

jaren na de intrede van Van der Horst komt de kliniek tot bloei, hetgeen blijkt uit

de indrukwekkende differentiatie van methoden en settingen binnen het klinisch

bedrijf Neuropathologie, klinische psychologie, electroencefalografie en bioche-

mie krijgen een royale plaats in het pakket van onderzoekmethoden en interven-

tiestrategieen In dat verband moet zeker de naam van Johannes Booij worden

genoemd, die als een der voorlopers van de biologische psychiatrie een eervolle

vermelding verdient Talrijke leerlingen genoten in de kliniek hun opleiding tot

zenuwarts en onder hen waren er velen die na het voltooien van hun specialisatie

emplooi vonden in een van de psychiatrische inrichtingen waarover de ,,Vereeni-

ging" het beheer voerde In dat opzicht beantwoordde de Valeriuskliniek geheel

aan de veiwachtingen die eertijds waren gesteld ten aanzien van haar taak als

centraal opleidingsinstituut

De benoeming van Van der Horst tot hoogleraar aan de Unviversiteit van Am-

sterdam roept onwillekeung het vertrek van Bouman in de herinnering Het is

171

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen