Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 232

Kuypers antwoord — dan nog sterk gestempeld door het modernisme,

maar ook nog in een andere zin modern te noemen — luidt kort en bondig.

De kerk heeft tot taak „'t geluk des menschdoms te bewerken"

Hierin ligt ook de sleutel voor de verklaring van Nicolaas' succes

HIJ ging van een zedelijk beginsel uit en heeft steeds getoond dat t hem daarmede ernst

was Hij zocht macht en invloed te verwerven maar die ook ter bevordering van zede-

lijkheid tot verdediging der onschuld aan te wenden Het kon wel niet anders of elk

rechtschapen hart moest dit luide toejuichen dit eiken verdrukte voor hem winnen dit

hem een machtig middel zijn om eiken vijand te ontwapenen '"'

Niet alleen als paus gaf hij het goede voorbeeld Als bisschop van Rome

maakte hij zich geliefd bij de sociaal zwakkeren en bij de oprechte vromen

in leer en leven „De zorg der armen zijner dioecese lag hem na aan 't harte,

hij was vriendelijk jegens allen, schonk rijke gaven aan Rome's kerken, en

geen smet is ooit op zijn kuischheid geworpen" ^ Het laatste mag zeker

met als de geringste verdienste van deze paus aangemerkt worden

Kuyper vat zijn visie op de kerkvorst samen in een slotparagraaf getiteld

„Belang van de ontwikkeling der pauselijke macht onder Nicolaas voor de

menschheid" Welnu, Nicolaas ontvangt een mooi rapport uit handen van

zijn moderne keurmeester Kennelijk werd reeds de jonge Kuyper bezield

door de verheven gedachte Eer is teer ^^

In de geschiedenis der menschheid worde Nicolaas regering met gulden letteren

opgeteekend Hij verhoogde toch de macht der kerk en gaf ze zoo mogelijk nog meer

uitsluitend een zedelijke strekking Moge m onzen tijd nu het recht van den mensch wordt

erkend en geëerbiedigd nu de onschuld niet straffeloos wordt beleedigd en dierlijke

wellust zich in nachtelijk duister moet schuilhouden geen kerkelijke opperheerschappij

door t belang der maatschappij worden geeischt en de hiërarchie van Rome s pausen een

onding zijn geworden dat beurtelings ons gelaat tot een meewarigen glimplach plooit of

ons menschehjk gevoel met billijke verontwaardiging vervult onhistorisch zou het zijn te

ontkennen dat wat nu is verouderd slechts nu en dan nog wrange vruchten afwerpt

weleer der menschheid ten zegen tot behouding der maatschappij volstrekt onontbeerlijk

was Die hiërarchie bracht Nicolaas een schrede nader aan hare voltooi(i'')ng en vrijuit

mag t gezegd dat Rome s macht door hem ten zegen der menschheid is aangewend ,Itis

better" roepen we met Macaulay uit that mankind should be governed by wise laws and

by an enlightened public opinion than bv priestcraft but it is better that man should be

governed by priestcraft than by brute violence by such a prelate as (Nicolaas) than by so

wanton a despote as (Lotharius)" ^^

Noten

1 J C Rullmann Kuypei bibliografie dl 1 ('s-Gravenhage Bootsma 1923) biz 7

2 L PrSimsma, Abraham Kuyper als kerkhisloncui (Kampen Kok 1945 diss Amsterdam

VU 1945)

3 No 1012 cf Praamsma a w biz 4

4 aw biz 8

5 Een uitvoerige bespreking op biz 14-19 en 34-36 vermeldingen op biz 4 8 10 27 80 81

87 89 141 162

6 Praamsma a w biz 10 en 14

7 Niet te verwarren met zijn oudoom Petrus Hofstede (1716-1803) Deze raad geven we des te

vrijmoediger daar we deze fout zelf gemaakt hebben op één plaats in ons proefschrift

216

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen