Gesprekken over honderd jaar Vrije Universiteit - pagina 94

vraag geleid heeft of het nog zin heeft universiteiten te

hebben, maar wél of het nog zin heeft om confessionele

universiteiten te hebben. In die zin is de crisis voor de Vrije

Universiteit en „Nijmegen" nog meer toegespitst dan voor

de algemene universiteiten.

Maar misschien mag ik eerst nog iets zeggen over de

algemene crisis.

Natuurlijk overzie ook ik die niet voldoende, immers, om

de eigen tijd goed te begrijpen, zou je ook de toekomst

moeten kennen. En pas in de toekomst zal de werkelijke

betekenis van wat zich op 't ogenblik voordoet duidelijker

worden. Dit geldt uiteraard voor iedere tijd, maar toch

geloof ik wel dat er zelden een tijd is geweest waarin in een

zó kort tijdsbestek zóveel veranderd is. Bijvoorbeeld in ons

land het tot welvaart komen van iedereen. Laten we wel

bedenken dat ook de minst welvarenden in ons land tot de

10% rijksten ter wereld behoren.

Dan de enorme toename van het onderwijs, thans ondanks

alle verlangens die er nog zijn, in beginsel bereikbaar voor

iedereen. Dat zijn zaken die vroeger wel in utopieën

voorkwamen, maar juist daarom ook als niet realiseer-

baar beschouwd werden. Zo kan men wellicht zeggen dat

veel van de gedachten die in het begin van de nieuwe tijd

leefden, pas in onze tijd tot verwerkelijking zijn gekomen.

Maar er is nog iets anders.

Door de crisis van de jaren dertig en in het bijzonder door

de tweede wereldoorlog was het levenspeil rond 1945 weer

tot een minimum gedaald. De omstandigheden waaronder

mensen leefden — rechteloosheid, bombardementen, con-

centratiekampen enzovoort — waren van dien aard, dat

men ver in de geschiedenis moest teruggaan om soortgelij-

ke toestanden aan te treffen. Vanuit dat dieptepunt is in de

loop van enige decennia een hoog levenspeil bereikt dat

ons land voorheen nooit gekend heeft. We ontdekten nu

echter ook, dat met de materiële kwaliteit van het bestaan

lang niet alle problemen zijn opgelost; integendeel, er zijn

heel wat nieuwe bijgekomen. Geen wonder dat bij zo snelle

veranderingen allerlei gevestigde overtuigingen, op lange

ervaringen berustende normen en waarden aan het wanke-

len zijn. De moeilijkheden gelden in wellicht nog sterkere

mate voor die groepen en volksdelen die ook nog in een

eigen ontwikkelingsproces betrokken waren. Want zolang

men nog bezig was de achterstand in te halen is het

gemakkelijk te denken dat wannéér dat eenmaal gebeurd

90

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen