Wetenschap en rekenschap - pagina 25
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
DE V R l J t UNIVERSITEIT ALS BIJZONDERE INSTELLING 1880 1980
kenmerkt door een zodanige versterking van de interne integratie, dat de situatie
van het sociaal isolement benaderd wordt Deze derde fase omvat ten naaste bij de
jaren tussen 1920 en 1950
In deze fasering laat zich m bepaalde opzichten ook de ontwikkeling van de Vnje
Universiteit voegen De versmalling van de basis, hier boven reeds genoemd, kan
worden gezien als een symptoom van interne integratie Van een versterking van
het zelfbeeld kan ook gesproken worden Voortdurend kwamen de gereformeerde
beginselen aan de orde, zoals op jaarvergaderingen van de Vereniging, in univer-
sitaire oraties en anderszins Deden zich symptomen van verflauwing van de
belangstelling in dit opzicht voor, dan werd aangespoord tot volharding en tot
bewaking en uitbouw van de beginselen De doelgroep, waarvoor op het terrein
der wetenschap beginselen moesten worden ontwikkeld, was met name het gere-
formeerde volksdeel, dat achter de Vrije Universiteit stond Voor die groep moest
ZIJ, zoals het wel eens uitgedrukt is, de officieren leveren En ook dit deed uiteraard
schade aan de externe integratie
Toch werd er in die periode weinig voortgang geboekt met het formuleren van
gereformeerde beginselen voor de wetenschap en met het lucide maken van de
relatie tussen die beginselen en de wetenschap Men ontkomt dan ook niet aan de
indruk, dat de V U ten aanzien van dit aspect in dejaren twintig enigermate in het
slop geraakt was Allerlei factoren hebben daarbij een rol gespeeld Het was een
klein groepje mannen, dat het werk moest doen In wal nog altijd de voornaamste
faculteit was de theologie, zat weinig voortgang De vaart, die Kuyper aah de
theologie had weten te geven, was er enigermate uit Bovendien was de wijsbe-
geerte, die volgens Kuyper het verband tussen de wetenschappen moest aan-
brengen binnen de Vrije Universiteit nog maar weinig tot ontwikkeling gekomen
Omstreeks 1930 brachten twee gebeurtenissen nieuw leven binnen de universiteit
In de eerste plaats namelijk werd zij uitgebreid met een vierde faculteit Daarover
was in de voorafgaande jaren breedvoerig gediscussieerd In 1930 namelijk moest
de Vrije Universiteit een vierde faculteit aan de bestaande toevoegen Dat was
haar voorgeschreven bij de wet van 1905, bij welke haar de effectus civilis was
toegekend Van oudsher was er vanuit de Vereniging aangedrongen op de op-
richting van een medische faculteit, maar daartoe zag men geen mogelijkheid riet
zou onder meer de financiƫle draagkracht ver te boven zijn gegaan Derhalve
moest gekozen worden voor de faculteit der wiskunde en natuurwetenschappen
Deze bracht een riieuw element in de sfeer der universiteit vergeleken met de
bestaande faculteiten had de nieuwe faculteit, om het zo te formuleren, met een
objectieve werkelijkheid de natuur te doen Een der nieuw optredende hoogle-
raren het er bij zijn ambtsaanvaarding geen misverstand over bestaan Hij erkende
ruiterlijk, dat de wetenschappelijke arbeid op het terrein der natuurwetenschappen
aan een gereformeerde universiteit goeddeels niet zou verschillen van die aan een
openbare, gezien het objectieve karakter der natuurwetenschappen, dat haar
moeilijker toegankelijk maakte voor beginselen of levensbeschouwing dan bij de
geesteswetenschappen het geval was Daarmede ontkende hij overigens geenszins
21
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's