Wetenschap en rekenschap - pagina 39

DE VRIJE UNIVERSITEIT ALS BIJZONDERE INSTELLING 1880 1980

De theoloog Kuitert zette zich in zijn betoog af tegen de grondslag, die de Vrije

Universiteit tot een confessionele universiteit had gemaakt, omdat deze grondslag

een gereformeerde is en het onderwijs vanuit de gereformeerde beginselen moest

worden gegeven De vraag was evenwel, volgens hem, of confessies er wel voor zijn

om wetenschappelijke instellingen te karakteriseren En hij stelde ook de vraag of

een confessionele universiteit wel bevorderlijk was voor de wetenschap en de

wetenschapsbeoefening Zijn antwoord luidde ontkennend Trouwens, zo merkte

hij op, een confessionele binding van de universiteit was ook in strijd met de

stelling van Kuyper, dat zij behalve vrij van de staat ook vrij van de kerk behoorde

te zijn Wat het christelijk geloof doet is niet de wetenschapsbeoefening binden

aan bepaalde ideologische stellingen, maar ,,heel onze wereld en daarom ook een

zo binnenwerelds bedrijf als de wetenschapsbeoefening voorzien van een specifiek

voorteken, namelijk dat van de christelijke verwachting, die naar de toekomst

wijst" Daarom moet de Vrije Universiteit- en eigenlijk elke wetenschappelijke

instelling — van doeleinden weten „Wie van het grote „Waarheen" weet (de

herschepping, christelijk gesproken) zal zich beijveren om alle kleinere en kleine

doelstellingen daaraan te meten Dit wil concreet zeggen de vraag stellen, of de

wetenschappelijke inspanning en de beheersing die daarmee beoogd wordt wer-

kelijk functioneel zijn ten opzichte van de menselijke ontplooiing in onze wereld

„To keep human life human" Een christen gelooft dat daarmee Gods „concern" is

omschreven Het is niet in te zien welke andere „concerns" wij zouden kunnen

hebben in het licht van dit geloof"

De Gaay Fortman en Lever stelden de problemen weer op een andere wijze aan de

orde ZIJ richtten eerst de blik op de universiteit als instelling van wetenschaps-

beoefening Naar hun mening was de tijd gekomen, dat de Vrije Universiteit, nu

ZIJ tot een volledige instelling van wetenschappelijk onderwijs was uitgegroeid,

volledig werd gesubsidieerd en ook de beschikking had gekregen over een ade-

quate behuizing, zich meer opzettelijk moest richten op wetenschappelijk onder-

zoek, waartoe zij in het verleden vanwege onderscheiden omstandigheden en

factoren niet voldoende had kunnen komen

Vervolgens maakten ook zij kanttekeningen bij de religieuze achtergrond en de

bestaansgrond van het eigen karakter der Vrije Universiteit Terwijl deze vroeger,

mede gezien de intellectuele achterstand van de haar steunende bevolkingsgroep,

het idealisme en roepingsbesef van een aantal leiding gevende figuren van groot

formaat en de geldende denkpatronen van die tijd gemakkelijk aanwijsbaar

was, lag dat nu geheel anders Als gevolg van allerlei veranderingen in de Neder-

landse samenleving, ook in het protestantse deel ervan was dit geleidelijk veran-

derd Ook de vroeger gekoesterde idealen van een specifieke chnstianisering der

wetenschap of van een aparte christelijke wetenschap met een sterk isolerend

karakter sprak de generatie van docenten, stafleden en studenten van dit moment

niet of vrijwel niet meer aan, terwijl ook het studeren in een christelijke sfeer geen

argument meer was, dat velen aansprak

Naar hun overtuiging was de enige verantwoorde wijze om het,,eigen karakter"

35

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen