Wetenschap en rekenschap - pagina 417

E C O N O M I E OP WEG

de waarde- en verdelingsleer Maar langzamerhand ontstaan er scheuren in

het theoretische bolwerk Het wordt duidelijk dat er een omwenteling op komst

IS

In 1871 publiceert de engelse economist Stanley Jevons zijn Theory of Political

Economy met als hoofdmotief dat het in de economische wetenschap niet zozeer

om de waarde als wel om de prijs gaat In plaats van een waardeleer formuleert

Jevons een theorie van de ruil'^

In hetzelfde jaar verschijnt het boek van de Oostenrijkse economist Carl Menger

Grundlagen der Natwnalokonomie, waarin men een theorie aantreft die de waarde

van de goederen uiteindelijk laat afhangen van de subjectieve waarderingen van

de economische subjecten Evenals Jevons is Menger van mening dat het nut de

bepalende factor is bij de ruil van goederen, in deze zin dat de goederen worden

gewaardeerd naar het grensnut"

In 1874 tenslotte verschijnt het eerste gedeelte van Leon Walras' Elements of Pure

Economics, waarin de analyse van het marginale nut wordt weergegeven in ma-

thematische grootheden Hij geeft het economisch proces weer als een verzameling

van vraag- en aanbodvergelijkingen die tot een evenwicht leiden Drie jaar later

verschijnt dan het tweede deel dat handelt over de productietheorie, maar waarin

dezelfde analysetechniek wordt toegepast'"

Deze drie economisten zijn hoofdzakelijk verantwoordelijk voor wat later bekend

is geworden onder de naam „de marginale revolutie"

Er ontstaat in de economische wetenschap een „marginaal" denken dat met

behulp van marginale variaties uitspraken doet over de allocatie van schaarse

middelen De economische wetenschap wordt steeds meer een „science of the use

of scarce means guaranteeing the maximum degree of realisation of a chosen end

of human activity"'^ Het marginalisme dat voortaan fundamenteel zal zijn voor

de economische wetenschap is gebaseerd op het algemene principe van de inhe-

rente rationaliteit Het economisch subject komt in het centrum van de analyse te

staan en van dit subject wordt verondersteld dat hij economisch rationeel handelt

Hij weegt de gevolgen af van een activiteit door vergelijking van de toeneming van

de baten en de toeneming van de offers De marginale revolutie leidt tot een

economische wetenschap waarvan de basis wordt gevormd door een theorie die

mets minder voorstelt dan „the archetype of the problem of allocating with

maximum effect"'^

Zo plaveit deze ommekeer de weg naar ,,a science of the right household plan-

ning" De aandacht van de marginalisten ten aanzien van de allocatie richt zich

daarbij op de markt en men beperkt zich tot de studie van marktprocessen De

marktprocessen zijn de manifestaties van de beslissingen van de economische

subjecten Deze beslissingen worden ingegeven door het streven om met gegeven

middelen het maximale resultaat te verkrijgen En dit laatste geschiedt door de ruil

op de markt Maar om deze analyse goed van de grond te krijgen moest eerst

worden gebroken met de objectieve waardeleer en met de idee dat het in de

economische wetenschap om louter objectieve bewegingswetten van de samenle-

411

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen